به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همایش آموزشی ـ توجیهی مبلغان غیرایرانی به همت نمایندگی خراسان جامعه‌المصطفی(ص) العالمیه و با همکاری نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی برگزار شد و در آن، بر ضرورت ارتقای کیفیت فعالیت‌های تبلیغی، توجه به نیازهای مخاطبان جهانی و تقویت ظرفیت‌های فرهنگی مبلغان تأکید به عمل آمد.

تبلیغ دین وظیفه‌ای همگانی است

حجت‌الاسلام علی باقری، مسئول اداره قرآن و تبلیغ نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی، به تبیین اهمیت و جایگاه تبلیغ در اندیشه اسلامی پرداخت و با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری اظهار کرد: قرآن کریم بارها بر مسئله تبلیغ تأکید کرده و از تعبیر «بلاغ مبین» استفاده کرده است؛ مفهومی که به معنای رساندن روشن و شفاف پیام الهی به‌گونه‌ای است که هیچ‌گونه ابهام و شبهه‌ای برای مخاطب باقی نماند.

وی افزود: همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب تأکید فرموده‌اند، تبلیغ باید در زمره اولویت‌های اصلی حوزه‌های علمیه قرار گیرد؛ چراکه هدف غایی دین، هدایت و تکامل انسان است و تحقق این هدف جز از مسیر تبلیغ و تبیین معارف الهی امکان‌پذیر نخواهد بود.

باقری با اشاره به شرایط حساس کنونی کشور تصریح کرد: با وجود فشارها، محدودیت‌ها و شرایط خاص حاکم بر عرصه بین‌المللی، فعالیت‌های تبلیغی نه ‌تنها متوقف نشده، بلکه استمرار آن نشان‌دهنده اهتمام ویژه مقام معظم رهبری و مجموعه نظام اسلامی به مأموریت خطیر تبلیغ دین است.

وی همچنین، تأکید کرد: تبلیغ دین وظیفه‌ای همگانی است و تمامی مسلمانان، اعم از روحانیون و سایر اقشار جامعه، متناسب با توانمندی‌ها و ظرفیت‌های خود در قبال این مسئولیت الهی مکلف هستند.

باقری با اشاره به روند اعزام مبلغان بین‌المللی بیان کرد: در سال جاری امکان اعزام ۶۰ مبلغ فراهم شد که از این تعداد، ۲۶ نفر برای افغانستان، ۲۰ نفر برای پاکستان، ۱۲ نفر برای هند و ۴ نفر برای کشورهای آفریقایی در نظر گرفته شده‌اند.

وی به برخی از مهم‌ترین محورهایی که مبلغان بین‌المللی باید در فعالیت‌های تبلیغی خود مورد توجه قرار دهند، اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم، تبیین ایستادگی و مقاومت ملت ایران در برابر قدرت‌های سلطه‌گر جهانی است. امروز ملت ایران در برابر قدرتی ایستاده است که تصور نمی‌کرد روزی ملتی بتواند در برابر اراده و خواسته‌های آن مقاومت کند. این پایداری و استقلال‌خواهی، مایه افتخار جهان اسلام و جامعه تشیع به شمار می‌رود و لازم است ابعاد مختلف آن برای مخاطبان تبیین شود.

باقری مسئله وحدت اسلامی را از دیگر اولویت‌های تبلیغی برشمرد و اظهار کرد: اگر امروز شیعیان در بسیاری از عرصه‌ها پرچمدار عزت و اقتدار اسلامی هستند، این جایگاه بیش از هر زمان دیگری مسئولیت آنها را در تقویت همگرایی اسلامی سنگین‌تر می‌کند. از این‌رو مبلغان باید ضمن تأکید بر مشترکات امت اسلامی، برای جلب قلوب پیروان سایر مذاهب، تقویت روحیه برادری و گسترش وحدت میان مسلمانان تلاش کنند و از هرگونه رویکرد تفرقه‌افکنانه پرهیز نمایند.

تعارض بین گفتار و عمل آسیب حوزه دینی است

آیت‌الله میردامادی، مدرس خارج و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس اندیشکده فقه و حکمرانی مرکز پژوهش‌های مجلس، با موضوع «اندیشه‌های تبلیغی رهبر شهید» و با استناد به آیه شریفه «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ»، به تبیین جایگاه تبلیغ در معارف اسلامی به سخنرانی پرداخت.

وی با بیان اینکه تبلیغ در معنای خاص، رساندن عقاید، ارزش‌ها و معارف اسلامی با هدف تحقق اطاعت از فرامین الهی است، گفت: در بحث حاضر، مراد از تبلیغ، تبلیغ آموزه‌های اعتقادی، فقهی و معارف مکتب اهل‌بیت(ع) است. تبلیغ یک سنت ریشه‌دار دینی در جهان اسلام محسوب می‌شود و شیعه نیز همواره اهتمام ویژه‌ای به این مسئله داشته است؛ چراکه هدف از آن، آشنا ساختن مخاطبان با فرهنگ و معارف شیعی و فراهم کردن زمینه هدایت آنها است.

رئیس اندیشکده فقه و حکمرانی مرکز پژوهش‌های مجلس با اشاره به پیشینه تاریخی تبلیغ در مکتب تشیع افزود: از دوران شیخ مفید و سید مرتضی تاکنون، مسئله تبلیغ همواره مورد توجه عالمان شیعه بوده و این موضوع پدیده‌ای نوظهور نیست. رهبر شهید نیز بارها تأکید کرده‌اند که غفلت از تبلیغ می‌تواند زمینه‌ساز استحاله فرهنگی جوامع اسلامی و غلبه فرهنگ‌های بیگانه بر فرهنگ دینی شود.

میردامادی به مهم‌ترین الزامات و اصول تبلیغ بین‌المللی اشاره کرد و اظهار کرد: نخستین مسئله، توجه جدی به محتوای تبلیغ است؛ به‌ ویژه در ارتباط با نسل جوان، ارائه معارف باید مبتنی بر استدلال، منطق و برهان باشد، چراکه مکتب تشیع همواره با عقل‌گرایی و رویکرد استدلالی شناخته می‌شود. همچنین لازم است مباحث اعتقادی همچون توحید، نبوت، امامت، عصمت و سایر اصول بنیادین در کنار احکام فقهی مورد توجه قرار گیرد و در این زمینه، اولویت‌بندی دقیق محتوایی صورت پذیرد.

وی در همین راستا بر ضرورت پرهیز از نقل مطالب ضعیف، غیرمستند و خرافی تأکید کرد و افزود: هرچند این‌گونه مطالب ممکن است در ظاهر جذاب باشند، اما در بلندمدت آسیب‌های جدی به اعتبار پیام دینی و فرآیند تبلیغ وارد می‌کنند.

میردامادی صداقت در تبلیغ و هماهنگی میان گفتار و رفتار مبلغ را از ارکان اساسی اثرگذاری دانست و تأکید کرد: هرگونه تعارض میان رفتار و گفتار می‌تواند موجب بدبینی نسبت به دین و تضعیف اعتماد مخاطب شود.

رئیس اندیشکده فقه و حکمرانی مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه به ضرورت به ‌روز بودن مبلغان و بهره‌گیری از دانش‌ها و ابزارهای نوین اشاره کرد و افزود: آشنایی با ادبیات نسل جوان، مطالعات روان‌شناختی و جامعه‌شناختی، بهره‌گیری از فناوری‌های جدید از جمله هوش مصنوعی و شناخت مسائل خانواده از نیازهای ضروری یک مبلغ بین‌المللی در شرایط امروز است. همچنین مخاطب‌شناسی و طراحی محتوا متناسب با گروه‌های سنی و اجتماعی مختلف از اصول مهم در فرآیند تبلیغ به شمار می‌رود.

وی اخلاق‌محوری در تبلیغ، ایجاد گفتمان‌سازی مؤثر و توجه به محوریت قرآن کریم را از دیگر ارکان اساسی این عرصه برشمرد و تصریح کرد: مبلغ باید با سعه ‌صدر، مهربانی و ادبیات اقناعی با مخاطبان ارتباط برقرار کند، چراکه اثرگذاری پیام دینی به شدت وابسته به شیوه ارائه آن است.

میردامادی افزود: تبلیغ نباید صرفاً انتقال اطلاعات باشد، بلکه باید به جریان‌سازی فکری و فرهنگی منجر شود. همچنین قرآن کریم به ‌عنوان منبع اصلی هدایت، علاوه بر محتوای دینی، سرشار از الگوهای تبلیغی و ظرفیت‌های فرامذهبی برای گفت‌وگو با مخاطبان مختلف است. آیت‌الله میردامادی همچنین بر اهمیت توسل و تمسک به اهل‌بیت(ع) به‌عنوان پشتوانه معنوی مبلغان تأکید کرد.

وی چند توصیه کاربردی برای مبلغان بین‌المللی ارائه کرد که از جمله آن‌ها می‌توان به مطالعه مستمر و گسترده برای تقویت پشتوانه علمی، دسته‌بندی و سازمان‌دهی مناسب مطالب، مستندسازی و ارائه منابع معتبر برای پاسخگویی به مطالبات مخاطبان، و همچنین حفظ تمرکز در مباحث و پرهیز از خروج از موضوع اصلی بحث اشاره کرد.

حجت‌الاسلام غفوری‌نژاد، رئیس دفتر نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی با اشاره به شرایط ویژه و حساس کنونی کشور اظهار کرد: امروز در مقطع مهمی از تاریخ نظام اسلامی قرار داریم و جامعه وارد دوره‌ای جدید از رهبری شده است. با وجود اهمیت این مقطع، هنوز اطلاعات و شناخت عمومی درباره ابعاد شخصیتی، علمی و مدیریتی رهبر معظم انقلاب به اندازه کافی در اختیار مخاطبان، به‌ویژه در عرصه بین‌الملل، قرار ندارد و بسیاری از افراد مشتاق آشنایی بیشتر با این شخصیت و اندیشه‌های ایشان هستند.

وی در همین راستا از تهیه و تدوین جزوه‌ای با هدف معرفی ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه‌ها و دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این محتوا بتواند بخشی از نیاز مبلغان در پاسخگویی به پرسش‌ها و افزایش آگاهی مخاطبان را تأمین کند.

حجت‌الاسلام روح الله سعیدی‌فاضل، رئیس جامعةالمصطفی(ص) العالمیه شعبه مشهد، با اشاره به ظرفیت‌های عید غدیر در عرصه تبلیغی اظهار کرد: غدیر را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌ها و توشه‌های تبلیغی برای ایام محرم و سایر مناسبت‌های دینی دانست؛ چراکه این واقعه دارای ابعاد گوناگون اعتقادی، اجتماعی و سیاسی است.

وی با استناد به بیانات رهبر شهید افزود: در اندیشه ایشان، عید غدیر صرفاً یک مناسبت تاریخی نیست، بلکه نماد مشارکت و دخالت آگاهانه مردم در امر حکومت و اداره جامعه اسلامی است. همچنین غدیر به معنای شکل‌گیری یک جبهه واحد در کنار ولیّ خدا و تجلی کمال همبستگی میان ولایت و توحید الهی تلقی می‌شود.

سعیدی‌فاضل با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از پیام غدیر در شرایط کنونی جهان اسلام تصریح کرد: امروز باید از مفهوم غدیر در جهت عمومی‌سازی فرهنگ مقاومت استفاده کرد؛ به گونه‌ای که مرزبندی‌های جبهه حق و باطل صرفاً بر اساس خطوط اعتقادی محدود تعریف نشود، بلکه محور اصلی آن ایستادگی در برابر ظلم و مبارزه با ستم قرار گیرد.

وی گفت: خط مبارزه با ظلم می‌تواند عامل اصلی شکل‌گیری جبهه واحد امت اسلامی باشد و در چنین شرایطی، هرگونه تبلیغی که به تفرقه، اختلاف و شکاف در میان مسلمانان منجر شود، از اثرگذاری لازم برخوردار نخواهد بود و با اهداف تبلیغ دینی در تعارض خواهد بود.

انتهای پیام/