لذت تماشای فیلمهای ایرانی به فارسی دو چندان است
ایرانشناس و پژوهشگر سریلانکایی گفت: آثار سینمایی هنرمندان ایرانی که در سطح جهانی به دلیل ارزشهای هنری و مضامین انسانی شناخته شدهاند، زمانی بیشترین تأثیر و عمق را دارد که به زبان اصلی یعنی فارسی تماشا شود.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، لافیر مدنی، ایرانشناس سریلانکایی و مترجم نهجالبلاغه با اشاره به سالها فعالیت خود در حوزه زبان و ادبیات فارسی ، آموزش این زبان و مطالعات ایرانشناسی و همچنین ترجمه آثار مختلف از فارسی به زبانهای رایج در سریلانکا اظهار کرد: یکی از نمونههای این فعالیتها، ترجمه کامل نهجالبلاغه به زبان تامیل و ترجمه بخشهایی از آن به زبان سینهالی است.
وی درباره وضعیت ایرانشناسی در سریلانکا ادامه داد: از منظر ایرانشناسی مطالعه روابط ایران و سریلانکا را میتوان بهطور کلی در سه دوره تاریخی تقسیمبندی کرد؛ دوره پیش از برقراری روابط رسمی دیپلماتیک، دوره از آغاز روابط دیپلماتیک تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ و دوره پس از انقلاب اسلامی.
مدنی افزود: این تقسیمبندی امکان بررسی نظاممند روند تاریخی روابط دو کشور را فراهم میکند و در عین حال، تحولات سیاسی، فرهنگی و فکری مؤثر بر شکلگیری و توسعه مطالعات ایرانشناسی در سریلانکا را آشکار میسازد.
وی با بیان اینکه روابط تاریخی ایران و سریلانکا بسیار قدیمیتر از برقراری روابط دیپلماتیک مدرن است، تصریح کرد: این روابط ریشه در تعاملات دیرینه میان دو تمدن دارد و صرفاً محدود به روابط میان دولتها نبوده بلکه طی قرنها از طریق تبادلات فرهنگی، تجارت دریایی، تعاملات علمی و فکری و جابهجایی مردمان در گستره اقیانوس هند تداوم یافته است.
این ایرانشناس سریلانکایی ادامه داد: این ارتباطات زمینه انتقال اندیشهها، فناوریها، سنتهای هنری و شیوههای فرهنگی را فراهم کرده و موجب غنای فرهنگی هر دو جامعه شده است.
مدنی گفت: برخی پژوهشگران معتقدند که عناصر تمدن ایرانی تأثیر قابل توجهی بر برخی جنبههای توسعه تاریخی سریلانکا داشتهاند. از جمله این تأثیرات میتوان به طراحی پایتختهای باستانی، سامانههای پیشرفته مهندسی آب، معماری منظر و طراحی باغها، بهویژه در مکانهایی مانند سیگیریا اشاره کرد.
وی افزود: افزون بر این تعاملات زبانی، هنری و فرهنگی میان فلات ایران و جنوب آسیا بخشی از شبکه گستردهای از ارتباطات تاریخی بوده که در شکلگیری تمدن منطقه نقش مهمی ایفا کرده است. همچنین میراث مشترک هند و ایرانی یکی از عوامل تاریخی مهم در ایجاد پیوندهای فرهنگی پایدار میان مردم ایران و سریلانکا به شمار میرود.
مدنی با اشاره به اهمیت مطالعات ایرانشناسی اظهار کرد: از دیدگاه ایرانشناسی مطالعه تمدن ایرانی تنها به بررسی یک کشور یا یک فرهنگ محدود نمیشود بلکه پژوهشی میانرشتهای درباره یکی از کهنترین تمدنهای پیوسته جهان و سهم آن در میراث فکری، هنری، ادبی، فلسفی و علمی بشریت است.
وی ادامه داد: از اینرو مطالعه تمدن ایرانی میتواند شناخت ارزشمندی از بنیانهای تاریخی فرهنگ سریلانکا و جایگاه آن در چشمانداز گسترده تمدنهای آسیایی نیز ارائه دهد.
این پژوهشگر سریلانکایی با اشاره به تحولات پس از انقلاب اسلامی ایران گفت: انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ نقطه عطف مهمی در مسیر تحولات ایران معاصر و در نتیجه در روند مطالعات ایرانشناسی در سراسر جهان بود.
وی افزود: در دوره پس از انقلاب تحولات عمیقی در عرصههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران رخ داد که همزمان با شکوفایی چشمگیر تولیدات هنری و فکری همراه بود. سینمای ایران، ادبیات، فلسفه، معماری، هنرهای تجسمی و میراث فرهنگی کشور بار دیگر در سطح بینالمللی مورد توجه قرار گرفت و ایران را به یکی از مراکز مهم خلاقیت فرهنگی معاصر تبدیل کرد.
مدنی ادامه داد: این تحولات موجب افزایش علاقه پژوهشگران رشتههای مختلف از جمله تاریخ، علوم سیاسی، مطالعات ادیان، مطالعات فرهنگی، زبان و ادبیات فارسی و مطالعات تطبیقی تمدنها به ایران شد و دامنه و اهمیت پژوهشهای ایرانشناسی را در سریلانکا و سایر کشورها گسترش داد.
وی با اشاره به تأثیر سنتهای هنری و فرهنگی ایران بر سریلانکا گفت: سنتهای هنری و فرهنگی ایران طی قرنها از طریق ارتباطات تاریخی، تجارت، روابط دیپلماتیک، دین و تبادلات علمی به سریلانکا راه یافتهاند.
این ایرانشناس سریلانکایی افزود: آثار ادبی فارسی بهویژه اشعار فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی و عمر خیام الهامبخش بسیاری از پژوهشگران، مترجمان و خوانندگان سریلانکایی بوده است. همچنین خوشنویسی ایرانی توجه هنرمندان و دانشجویان علاقهمند به هنر اسلامی و سنتهای نسخهپردازی را به خود جلب کرده است.
وی ادامه داد: عناصر معماری ایرانی بهویژه در طراحی مساجد، نقوش تزئینی، باغها و الگوهای هندسی نیز بر بخشی از معماری اسلامی سریلانکا تأثیر گذاشتهاند.
مدنی اظهار کرد: موسیقی ایرانی صنایع دستی سنتی مانند فرش، سفال، نگارگری و فلزکاری و همچنین سنتهای غذایی و آیینهایی چون نوروز بهتدریج از طریق نمایشگاههای فرهنگی، برنامههای آموزشی و فعالیتهای رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران برای بسیاری از مردم سریلانکا شناخته شدهاند.
وی با تأکید بر ظرفیتهای موجود برای توسعه همکاریهای فرهنگی میان دو کشور گفت: با وجود این دستاوردها همچنان ظرفیت قابل توجهی برای گسترش همکاریهای فرهنگی وجود دارد.
مدنی افزود: توسعه همکاریهای دانشگاهی در حوزه زبان فارسی و ایرانشناسی، برگزاری نمایشگاههای مشترک هنری، کارگاههای خوشنویسی، جشنوارههای موسیقی و فیلم، پروژههای ترجمه آثار ادبی، همکاری میان موزهها و برنامههای تبادل فرهنگی میتواند درک متقابل دو ملت را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
وی ادامه داد: همچنین اعطای بورسهای تحصیلی، ایجاد برنامههای اقامت هنرمندان و اجرای پژوهشهای مشترک درباره پیوندهای تاریخی ایران و سریلانکا نقش مهمی در تقویت روابط مردمی میان دو کشور خواهد داشت.
این ایرانشناس سریلانکایی با اشاره به غنای فرهنگ ایرانی گفت: فرهنگ ایرانی میراثی غنی در حوزههای ادبیات، خوشنویسی، معماری، موسیقی، صنایع دستی، فلسفه و هنرهای سنتی در اختیار دارد.
وی افزود: با گسترش تبادلات فرهنگی و تقویت همکاری میان هنرمندان، پژوهشگران، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی دو کشور، سریلانکا میتواند شناخت عمیقتری از میراث هنری ایران به دست آورد.
مدنی تصریح کرد: چنین اقداماتی نهتنها به حفظ دوستی دیرینه میان این دو تمدن کهن کمک میکند بلکه فرصتهای تازهای برای گفتوگوی فرهنگی، همکاریهای علمی و احترام متقابل میان نسلهای آینده فراهم خواهد ساخت.
مدنی با اشاره به جایگاه زبان فارسی در جامعه سریلانکا گفت: علاقه به زبان فارسی، ادبیات فارسی و سنتهای هنری ایران از دیرباز در جامعه سریلانکا وجود داشته است.
وی افزود: ادبیات فارسی جایگاهی برجسته در ادبیات جهان دارد و آثار شاعران بزرگی همچون جلالالدین مولوی و عمر خیام همواره در میان خوانندگان سریلانکایی محبوب بوده است. اشعار آنان از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی فراتر رفته و به بخشی از حافظه و آگاهی ادبی نسلهای مختلف در سریلانکا تبدیل شده است.
مدنی با اشاره به شواهد تاریخی حضور زبان فارسی در سریلانکا اظهار کرد: اهمیت زبان فارسی در تاریخ سریلانکا را میتوان در کتاب «Arabic, Arwi and Persian in Serendib» اثر پروفسور تایکا شعیب عالم نیز مشاهده کرد.
وی ادامه داد: این پژوهش به نفوذ تاریخی و حضور زبان فارسی در چشمانداز زبانی و فرهنگی این جزیره میپردازد و نشان میدهد که فارسی در دوران پیشامدرن، بهویژه در میان بازرگانان، محافل دیپلماتیک و مراکز علمی که با جهان گسترده اقیانوس هند در ارتباط بودند، شناختهشده و مورد استفاده بوده است.
این پژوهشگر افزود: شواهد تاریخی دیگری نیز از این موضوع وجود دارد؛ از جمله کتیبه سهزبانه گاله که به اوایل قرن پانزدهم میلادی تعلق دارد. این کتیبه به زبانهای چینی، فارسی و تامیلی نگاشته شده و یکی از مهمترین اسناد تاریخی درباره حضور و جایگاه زبان فارسی در سریلانکای قرون وسطی به شمار میرود.
مدنی گفت: این اثر اهمیت راهبردی سریلانکا را در مسیر دریایی جاده ابریشم نشان میدهد و نقش این جزیره را بهعنوان مرکز ارتباطات میانفرهنگی میان شرق و غرب به تصویر میکشد.
وی افزود: از رهگذر این شبکه گسترده تجاری و فرهنگی، سریلانکا به پلی میان تمدنهای آسیایی تبدیل شد و انتقال زبانها، اندیشهها، ادیان، سنتهای هنری و فرهنگ مادی را در سراسر اقیانوس هند تسهیل کرد.
مدنی با بیان اینکه ترویج زبان فارسی در سالهای اخیر با کاهش محسوسی روبهرو شده است اظهار کرد: توسعه پایدار آموزش زبان فارسی، پیش از هر چیز، نیازمند هزینه و تربیت مدرسان متخصص، حرفهای و آموزشدیده و دیگر اسباب است.
وی ادامه داد: آموزش زبان در حقیقت یک علم و هنر است؛ هنگامی که این هنر با دانش آموزشی و حساسیت فرهنگی همراه باشد آموزش زبان تنها به انتقال واژگان و قواعد دستوری محدود نمیشود بلکه به ابزاری برای معرفی یک تمدن، سنتهای فکری، میراث ادبی، ارزشهای زیباییشناختی و جهانبینی آن به جامعه تبدیل میشود.
مدنی با اشاره به فعالیتهای خود در زمینه ترویج زبان و ادبیات فارسی گفت: با درک این ضرورت ما نه سال پیش انجمن زبان و ادبیات فارسی را با هدف گسترش شناخت و علاقه نسبت به زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی در میان مردم سریلانکا تأسیس کردیم.
وی افزود: این انجمن از طریق فعالیتهای علمی و فرهنگی خود تنها به دنبال آموزش زبان نیست بلکه تلاش میکند درک و قدردانی عمیقی از غنای ادبی و هنری ایران در میان مخاطبان ایجاد کند.
این ایرانشناس سریلانکایی تصریح کرد: آرمان بلندمدت ما آن است که خوانندگان و زبانآموزان سریلانکایی بتوانند میراث ماندگار فکری، فرهنگی و زیباییشناختی تمدن ایران را با اصالت واقعی آن بشناسند و تجربه کنند؛ امری که در نهایت به گسترش مطالعات ایرانشناسی و تعمیق تفاهم فرهنگی میان ایران و سریلانکا خواهد انجامید.
مدنی با اشاره به جایگاه زیباییشناسی در تمدن انسانی گفت: زیباییشناسی یکی از ابعاد اساسی تمدن انسانی است. یکی از ویژگیهای ممتاز زبان فارسی، زیبایی بینظیر ادبی آن است که از بنیانهای عمیق فلسفی نهفته در سنتهای ادبی و هنری ایران سرچشمه میگیرد.
وی ادامه داد: ادبیات فارسی به شکلی هماهنگ زیبایی هنری را با ژرفای اندیشه در هم میآمیزد و از این رو یکی از برجستهترین میراثهای ادبی جهان به شمار میآید.
مدنی افزود: گسترش فرصتهای آموزش زبان فارسی زمینه شناخت عمیقتر میراث ادبی، تاریخی، فلسفی و فرهنگی ایران را فراهم میکند و همزمان به تقویت مطالعات ایرانشناسی در سریلانکا نیز یاری میرساند.
این پژوهشگر سریلانکایی اظهار کرد: در عصر حاضر ایران همچنان جایگاه برجستهای در عرصه ادبیات و هنر جهان دارد. نویسندگان و شاعران ایرانی آثار ارزشمند فراوانی بهویژه در حوزه ادبیات و شعر پس از جنگ، خلق کردهاند که بازتابدهنده تجربههای تاریخی، استقامت فرهنگی و تأملات فلسفی درباره زندگی انسان است.
وی تأکید کرد: ازاینرو باید تلاش بیشتری برای معرفی این آثار از طریق ترجمه، پژوهشهای دانشگاهی و برنامههای فرهنگی به مخاطبان سریلانکایی صورت گیرد.
این پژوهشگر سریلانکایی همچنین با اشاره به جایگاه سینمای ایران گفت: سینمای ایران که در سطح جهانی به دلیل ارزشهای هنری و مضامین انسانی خود شناخته شده است زمانی بیشترین تأثیر و عمق را دارد که به زبان اصلی یعنی فارسی تماشا شود.
وی افزود: مشاهده فیلمهای ایرانی به زبان فارسی این امکان را فراهم میکند که مخاطب با ظرافتهای زبانی، تعابیر شاعرانه و نکات فرهنگی اثر ارتباط مستقیم برقرار کند؛ عناصری که معمولاً در ترجمه تا حدی از میان میروند و در نتیجه تجربه زیباییشناختی و فکری مخاطب غنیتر خواهد شد.
مدنی با اشاره به فعالیت استادان و پژوهشگران برجسته سریلانکایی در حوزه ایرانشناسی گفت: از جمله افرادی که نقش برجستهای در معرفی و ترویج هنر و فرهنگ ایران در سریلانکا داشتهاند میتوان به سید اختر امام و تایکا شعیب عالم اشاره کرد.
وی افزود: این شخصیتها از طریق فعالیتهای علمی، فرهنگی و فکری خود سهم مهمی در شناساندن سنتهای هنری و فرهنگی ایران و نیز تقویت روابط فرهنگی میان ایران و سریلانکا ایفا کردهاند.
_crop.jpg)
