نام «خامنهای» تفسیر عیان مفهوم «مقاومت» است
سریرانگسان، استاد برجسته علوم سیاسی دانشگاه رانگسیت در تایلند، گفت: نام رهبر شهید ایران تفسیر عیان و مصادقی از مفاهیمی چون معنویت و مقاومت در برابر ظلم به شمار میآید.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با همت رایزنی فرهنگی ایران در راستای تبیین ابعاد شخصیتی، فکری و فرهنگی رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، حضرت آیتالله سید علی خامنهای (ره)، آیین بزرگداشتی با حضور شخصیتهای سیاسی، فرهنگی، دانشگاهی، رهبران دینی، مانکها، اندیشمندان، اصحاب رسانه و جمعی از علاقهمندان تایلندی به فرهنگ و تمدن ایران در محل شورای ملی مردم تایلند در شهر بانکوک برگزار شد.
مراسم با هدف معرفی اندیشهها و میراث فکری ایشان و نیز بررسی جایگاه عدالت، معنویت، صلح و کرامت انسانی در اندیشه اسلامی، فضایی برای گفتوگوی فرهنگی میان اندیشمندان دو کشور ایران و تایلند فراهم آورد و مورد استقبال گسترده شرکتکنندگان قرار گرفت.
این برنامه در مرکز بوداییان بانکوک برگزار و طی آن سخنرانان از زوایای مختلف به تبیین شخصیت، سیره و اندیشههای رهبر شهید پرداخته و همدلی و گفتوگوی فرهنگی میان میهمانان ایرانی و تایلندی در بین حضوریافته گان مشهود بود.
در ابتدای این مراسم ناصرالدین حیدری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در پادشاهی تایلند، به عنوان نخستین سخنران با ابراز خرسندی از حضور شخصیتهای سیاسی، فرهنگی، دانشگاهی و دینی تایلند در این آیین آغاز کرد وگفت: برگزاری این مراسم نشانهای از احترام متقابل میان دو ملت ایران و تایلند و فرصتی ارزشمند برای گفتوگو پیرامون ارزشهای مشترک انسانی و اخلاقی است.
وی ضمن قدردانی از شورای ملی مردم تایلند و تمامی برگزارکنندگان مراسم اظهار داشت : این گردهمایی فرصتی برای شناخت ابعاد شخصیتی و فکری انسانی است که بخش مهمی از عمر خود را در مسیر دفاع از عدالت، کرامت انسان و معنویت سپری کرد.
وی افزود: شخصیت رهبر شهید را نمیتوان تنها در چارچوب یک رهبر سیاسی معرفی کرد، بلکه باید ایشان را شخصیتی دانست که در عرصههای اخلاق، عرفان، مسئولیت اجتماعی و هدایت فکری جامعه نیز نقشآفرین بود.
حیدری سپس به روابط دیرینه ایران و تایلند اشاره کرد و گفت: هرچند دو کشور از نظر جغرافیایی فاصله زیادی با یکدیگر دارند، اما در حوزه فرهنگ، اخلاق و ارزشهای انسانی اشتراکات فراوانی دارند واحترام به کرامت انسان، توجه به معنویت، جستوجوی حقیقت، عدالتخواهی و زندگی اخلاقمدار، از جمله ارزشهایی است که هر دو تمدن ایرانی و تایلندی بر آن تأکید کردهو همین اشتراکات، زمینه مناسبی برای توسعه همکاریهای فرهنگی میان دو کشور فراهم کرده است.
وی در ادامه به مهمترین ویژگی شخصیتی رهبر شهید پرداخت و اظهار داشت: راز نفوذ و تأثیرگذاری ایشان در میان مردم، پیش از هر چیز، در عرفان عملی و خودسازی نهفته بود که رهبر شهید همواره اصلاح نفس را مقدم بر اصلاح جامعه میدانست و معتقد بود هرگونه تحول اجتماعی پایدار باید از درون انسان آغاز میشودواین نگاه، ریشه در تعالیم قرآن کریم و سیره اهلبیت(ع) دارد و رهبر شهید در طول زندگی خود تلاش کرد این آموزهها را در عرصه عمل محقق سازد.
در ادامه، به برخی از آموزههای اخلاقی و عرفانی مورد تأکید رهبر شهید اشاره کرد و بیان کرد: ایشان همواره بر تهذیب نفس، مراقبت اخلاقی، اخلاص در عمل و پیوند میان عبادت و مسئولیت اجتماعی تأکید داشت و این رویکرد موجب شد تا بسیاری از مردم، شخصیت ایشان را نه صرفاً به عنوان الگویی از یک انسان مؤمن، متواضع و خدمتگزار بشناسند.
حیدری سپس به اشتراکات معنوی میان اسلام و آیین بودایی پرداخت و اظهار کرد: هر دو سنت دینی، انسان را به مبارزه با نفس، رهایی از دلبستگیهای مادی، پرورش فضایل اخلاقی و خدمت به دیگران دعوت میکنند که در اندیشه اسلامی، مفاهیمی همچون اخلاص، تقوا، صبر، عدالت و ایثار جایگاهی بنیادین دارند و در تعالیم بودایی نیز مفاهیمی مانند شفقت، مهربانی، آرامش درونی و رهایی از خودخواهی مورد توجه قرار گرفته و این اشتراکات میتواند مبنایی برای گفتوگوی عمیقتر میان پیروان ادیان و فرهنگهای مختلف باشد.
وی در ادامه سخنان خود، عدالت را یکی از اساسیترین محورهای اندیشه رهبر شهید معرفی کرد و تصریح نمود: عدالت در نگاه ایشان صرفاً یک شعار سیاسی یا یک مفهوم نظری نبود، بلکه اصلی عملی برای اداره جامعه و دفاع از حقوق انسانها به شمار میرفت که رهبر شهید همواره بر حمایت از مظلومان، مقابله با تبعیض، نفی سلطهگری و دفاع از کرامت انسان تأکید داشت و این اصول را در مواضع سیاسی و اجتماعی خود به طور مستمر دنبال میکرد.
حیدری در ادامه سخنان خود، عدالت را مهمترین رکن اندیشه و سیره عملی رهبر شهید دانست و تأکید کرد: از نگاه ایشان، عدالت شیوهای برای زندگی فردی، اداره جامعه و تعامل با جهان محسوب میشدکه رهبر شهید در طول سالهای مسئولیت خود همواره بر این باور بود که هرگونه توسعه، امنیت و پیشرفت پایدار، بدون تحقق عدالت اجتماعی و رعایت کرامت انسانها امکانپذیر نیست.
وی افزود : رهبر شهید در مواضع مختلف خود، دفاع از حقوق ملتها و مقابله با ظلم را فارغ از ملاحظات سیاسی دنبال میکرد و در برابر هرگونه اشغالگری، تبعیض، تروریسم و نقض حقوق انسانها موضعی روشن و ثابت داشت و این رویکرد موجب شد تا بسیاری از آزادیخواهان جهان، حتی خارج از جهان اسلام، شخصیت ایشان را به عنوان نمادی از ایستادگی در برابر بیعدالتی بشناسند.
سفیر جمهوری اسلامی ایران سپس به موضوع صلح پرداخت و اظهار کرد: در جهان امروز، مفهوم صلح گاه صرفاً به معنای پایان جنگ یا نبود درگیریهای نظامی تعبیر میشود، در حالی که از منظر رهبر شهید، صلح حقیقی زمانی محقق میشود که بر پایه عدالت، احترام متقابل و حفظ کرامت انسانها استوار باشد.
وی خاطرنشان کرد : اگر ظلم، اشغال، تبعیض و نقض حقوق ملتها ادامه یابد، هرگونه صلحی شکننده و موقتی خواهد بود. از همین رو، رهبر شهید همواره بر ضرورت رفع ریشههای بیعدالتی و ایجاد نظم عادلانه در روابط بینالملل تأکید میکرد و معتقد بود گفتوگو، تفاهم و احترام متقابل میان ملتها، تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار است.
حیدری در بخش دیگری از سخنان خود، به حضور گسترده مردم در آیینهای وداع و بزرگداشت رهبر شهید اشاره و این حضور را نشانهای از جایگاه ویژه ایشان در میان ملتها دانست و اظهار داشت : میلیونها نفر از اقشار مختلف مردم، با وجود تفاوتهای قومی، مذهبی و فرهنگی، در مراسمهای مختلف بزرگداشت شرکت کردند و این استقبال گسترده نشان داد که نفوذ شخصیت رهبر شهید محدود به مرزهای جغرافیایی ایران نبوده، بلکه پیام عدالت، معنویت و کرامت انسانی ایشان توانسته است مخاطبان بسیاری در سراسر جهان پیدا کند و این استقبال مردمی حاصل سالها صداقت، اخلاص، سادهزیستی و تلاش مستمر برای دفاع از ارزشهای انسانی و همین ویژگیها سبب شد تا شخصیت ایشان مورد احترام طیف گستردهای از اندیشمندان، نخبگان و آزادیخواهان جهان قرار گیرد.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ادامه، اخلاص را یکی از مهمترین عوامل ماندگاری شخصیت رهبر شهید برشمرد و تصریح کرد : مردم به خوبی تفاوت میان شعار و عمل را تشخیص میدهند. وی گفت شخصیتهایی که زندگی خود را وقف خدمت به مردم میکنند، حتی پس از درگذشت نیز در حافظه تاریخی ملتها باقی میمانند.
وی افزود: رهبر شهید در طول زندگی خود تلاش کرد مسئولیتهای سیاسی را با اخلاق، معنویت، تواضع و خدمت صادقانه به مردم پیوند دهد و همین مسئله موجب شد اعتماد عمومی نسبت به ایشان شکل گیردو که سرمایه واقعی یک رهبر، اعتماد و محبت مردم است و این سرمایه تنها از مسیر صداقت، عدالت و خدمت خالصانه به دست میآید.
سفیر جمهوری اسلامی ایران پیام اصلی زندگی و شهادت رهبر شهید را پیام امید، مسئولیتپذیری، عدالتخواهی و حرکت در مسیر ارزشهای اخلاقی توصیف کرد و اظهار کرد: اندیشههایی که بر پایه حقیقت، عدالت، معنویت و خدمت به انسانها بنا شده باشند، با گذشت زمان از میان نمیروند، بلکه بیش از پیش الهامبخش ملتها خواهند بود.
حیدری در پایان ضمن قدردانی از مسئولان شورای ملی مردم تایلند، برگزارکنندگان مراسم و همه میهمانان حاضر، ابراز امیدواری کرد که همکاریهای فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی تایلند در آینده بیش از پیش گسترش یابد و این تعاملات بتواند به تقویت گفتوگوی میان فرهنگها، ادیان و تمدنها و نیز ترویج ارزشهای مشترک انسانی، عدالت، صلح و همزیستی مسالمتآمیز کمک نماید.
در ادامه تیراپات سریرانگسان، استاد برجسته علوم سیاسی، مدیر برنامه دکترای علوم سیاسی دانشگاه رانگسیت، وزیر پیشین دفتر نخستوزیر تایلند و رئیس اسبق شورای توسعه سیاسی این کشور، به عنوان سخنران افتتاحیه مراسم که از چهرههای شناختهشده علمی و سیاسی تایلند به شمار میرود، سخنان خود را با ابراز احترام نسبت به رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران و تسلیت به ملت ایران آغاز کرد و گفت: حضور در این مراسم را افتخاری بزرگ و این آیین را فرصتی ارزشمند برای پاسداشت شخصیتی که زندگی خود را در مسیر خدمت به ملت، عدالت و ارزشهای انسانی سپری نمود میدانم.
سریرانگسان اظهار کرد : روز برگزاری روزی است که مردم ایران، دوستان ایران در سراسر جهان و تمامی کسانی که به عدالت، معنویت و صلح باور دارند، یاد و خاطره شخصیتی را گرامی میدارند که به اعتقاد آنان، نماد ایستادگی، مسئولیتپذیری و خدمت به مردم بود لذا شخصیت رهبر شهید، فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران، برای بسیاری از ملتها شناخته شده و نام ایشان با مفاهیمی همچون عدالت، استقلال، معنویت و مقاومت در برابر ظلم پیوند خورده است.
وی سپس با اشاره به روابط تاریخی ایران و تایلند اظهار کرد: مناسبات میان دو ملت ایران و تایلند، سابقهای بسیار طولانی دارد و این روابط صرفاً محصول دیپلماسی معاصر نیست، بلکه ریشه در قرنها تعامل، تجارت، فرهنگ و اعتماد متقابل دارد و ارتباط میان "سیام" و "پارس" بیش از ۴۲۰ سال قدمت دارد و از دوران پادشاهی آیوتایا آغاز شده است؛ زمانی که بازرگانان، اندیشمندان و شخصیتهای ایرانی از طریق مسیرهای دریایی وارد سرزمین سیام شدند و زمینههای همکاری اقتصادی، فرهنگی و سیاسی میان دو تمدن را بنیان نهادند که این پیشینه تاریخی، امروز نیز سرمایهای ارزشمند برای توسعه روابط دو کشور محسوب میگردد.
سریرانگسان در ادامه سخنان خود، تاریخ روابط ایران و تایلند را به سه دوره اصلی تقسیم کرد و توضیح داد : نخستین دوره، به عصر پادشاهی آیوتایا بازمیگردد؛ دورهای که از آن به عنوان عصر طلایی روابط دو کشور یاد میشود که در اوایل قرن هفدهم میلادی و همزمان با سلطنت پادشاه اکاتوتساروت، دو برادر ایرانی، شیخ احمد قمی و محمد سعید، برای فعالیتهای تجاری وارد آیوتایا شدند و این سفر، نقطه آغاز فصل تازهای در روابط ایران و سیام بود و زمینه را برای حضور گستردهتر ایرانیان در ساختار اقتصادی و فرهنگی آن دوران فراهم ساخت.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی شیخ احمد قمی گفت :این شخصیت ایرانی، تنها یک بازرگان نبود، بلکه به دلیل شایستگی، صداقت و توان مدیریتی خود، به سرعت مورد اعتماد پادشاه سیام قرار گرفت و وارد ساختار حکومتی شدو در مدیریت امور کشور، ایجاد ثبات سیاسی و مقابله با شورشهای داخلی نقش مؤثری ایفا کرد و به همین دلیل، به مقام بلندپایه "چائو فرایا بورا راج نایوک" که در آن زمان معادل مقام نخستوزیر یا عالیترین مقام اجرایی حکومت بود، منصوب شدکه این انتصاب نمونهای تاریخی از اعتماد متقابل میان دو ملت و نشانه جایگاه والای ایرانیان در تاریخ سیام است.
سریرانگسان سپس به نقش ماندگار شیخ احمد قمی در تاریخ تایلند پرداخت و اظهار کرد: این چهره ایرانی الاصل بنیانگذار خاندان بزرگ و پرنفوذ بونناک (Bunnag) بود؛ خاندانی که طی نسلهای بعد، دهها تن از اعضای آن به مناصب عالی حکومتی، وزارت، فرماندهی نظامی و مدیریت سیاسی کشور دست یافتند و تأثیر عمیقی بر تاریخ معاصر تایلند بر جای گذاشتند و نام خاندان بونناک همچنان در تاریخ سیاسی و فرهنگی تایلند با احترام یاد میشود و این خاندان، یکی از مهمترین نمادهای پیوند تاریخی میان ایران و تایلند به شمار میرود.
وی به توسعه روابط دیپلماتیک میان دو کشور در دوران پادشاه نارای بزرگ اشاره کرد و گفت: در آن دوره، روابط سیاسی و فرهنگی ایران و سیام وارد مرحلهای تازه شد و دربار سیام هیئتهای رسمی متعددی را به دربار صفوی اعزام و در مقابل، در سال ۱۶۸۵ میلادی نیز شاه سلیمان صفوی هیئتی رسمی به سرپرستی محمدبیک را به آیوتایا فرستاد که گزارش این سفر در کتاب ارزشمند "سفینه سلیمانی" ثبت که امروزه یکی از مهمترین اسناد تاریخی درباره روابط ایران و تایلند به شمار میرود و نشاندهنده عمق روابط سیاسی، فرهنگی و تمدنی دو کشور در آن دوران است.
تیراپات سریرانگسان در ادامه سخنان خود، به دومین مرحله از روابط تاریخی ایران و تایلند اشاره کرد و اظهار کرد: پس از پایان دوران پادشاهی آیوتایا و تحولات سیاسی آن عصر، مناسبات میان دو کشور هرچند با فراز و نشیبهایی همراه بود، اما هیچگاه به طور کامل قطع نشد و ارتباطات بازرگانی و فرهنگی میان مردم دو سرزمین همچنان ادامه یافت که در این دوره، بخش عمده روابط از طریق تجار و بازرگانان خصوصی دنبال میشد تا اینکه در قرن بیستم، روابط ایران و تایلند وارد مرحلهای جدید و رسمی شد و همکاریهای سیاسی میان دو دولت شکل منسجمتری به خود گرفت.
وی خاطرنشان کرد: نقطه عطف این مرحله، برقراری روابط رسمی دیپلماتیک میان ایران و تایلند در سال ۱۹۵۵ میلادی بود؛ اقدامی که موجب تأسیس سفارتخانههای دو کشور و آغاز فصل تازهای از همکاریهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و از آن زمان تاکنون، روابط دو کشور بر پایه احترام متقابل، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر و توسعه همکاریهای دوجانبه استوار بوده و این رویکرد، زمینه گسترش تعاملات در سطوح مختلف را فراهم کرده است.
این فعال سپس به نقش دربار سلطنتی تایلند در تحکیم این روابط اشاره کرد و گفت : روابط دوستانه میان دو کشور تنها محدود به دستگاههای دیپلماتیک نبوده، بلکه خاندان سلطنتی تایلند نیز همواره توجه ویژهای به توسعه مناسبات با ایران داشته که اعلیحضرت پادشاه بومیبول آدولیاده (راما نهم) به همراه ملکه سیریکیت در سال ۱۹۶۷ میلادی سفری رسمی به ایران انجام دادند؛ سفری که از مهمترین دیدارهای عالیرتبه تاریخ روابط دو کشور به شمار میرود و نقش مهمی در گسترش همکاریهای سیاسی و فرهنگی ایفا کرد و همچنین ولیعهد وقت، شاهزاده واجیرالونگکورن که امروز با عنوان اعلیحضرت پادشاه راما دهم شناخته میشود نیز در سال ۱۹۷۶ به ایران سفر رسمی داشت و این سفر نیز به تقویت روابط دوستانه دو کشور کمک شایانی کرد.
وی در ادامه تصریح کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ و تغییر ساختار سیاسی این کشور، پادشاهی تایلند سیاست حفظ روابط دوستانه و احترام متقابل با جمهوری اسلامی ایران را ادامه داد و با وجود تحولات سیاسی در ایران، روابط دیپلماتیک دو کشور بدون وقفه ادامه یافت و این امر نشاندهنده استحکام و عمق مناسبات میان تهران و بانکوک است؛ روابطی که بر پایه منافع مشترک، احترام متقابل و سابقه طولانی تاریخی استوار بوده است.
سریرانگسان به روابط معاصر ایران و تایلند پرداخت و اظهار کرد: همکاریهای دو کشور امروز ابعاد گستردهتری یافته و حوزههای متنوعی از جمله دیپلماسی، فرهنگ، اقتصاد، تجارت، گردشگری، آموزش و همکاریهای چندجانبه را در بر میگیرد که این روابط در دهههای اخیر از سطح مناسبات صرفاً سیاسی فراتر رفته و به همکاریهایی راهبردی در زمینههای مختلف تبدیل شده است.
وی با اشاره به فعالیتهای فرهنگی مشترک دو کشور گفت: سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ همزمان با هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک نوین ایران و تایلند، با برگزاری مجموعهای از برنامههای فرهنگی، هنری، نمایشگاهها، نشستهای علمی و رویدادهای گردشگری همراه بوده و این برنامهها نشاندهنده عزم مشترک دو کشور برای تقویت شناخت متقابل ملتها و توسعه دیپلماسی فرهنگی است.
وی سپس به همکاریهای اقتصادی اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین سازوکارهای توسعه روابط اقتصادی دو کشور، کمیته مشترک بازرگانی (Joint Trade Committee - JTC) است که با هدف افزایش حجم تجارت، رفع موانع همکاریهای اقتصادی و شناسایی ظرفیتهای جدید سرمایهگذاری تشکیل شده که این کمیته نقش مهمی در گسترش همکاری میان بخش خصوصی و نهادهای اقتصادی دو کشور ایفا میکند و زمینه را برای توسعه تجارت دوجانبه فراهم ساخته است.
تیراپات سریرانگسان در ادامه سخنان خود، به ظرفیتهای گردشگری دو کشور اشاره کرد و اظهار داشت : روابط ایران و تایلند تنها در عرصه سیاست و اقتصاد خلاصه نمیشود، بلکه صنعت گردشگری نیز در سالهای اخیر به یکی از مهمترین عرصههای تعامل میان دو ملت تبدیل شده و تایلند در سالهای گذشته همواره یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری برای شهروندان ایرانی بوده و هر ساله شمار قابل توجهی از گردشگران ایرانی برای بازدید از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی این کشور به تایلند سفر میکنند و در مقابل، ایران نیز با برخورداری از تمدنی چند هزار ساله، آثار تاریخی ارزشمند و شهرهایی همچون اصفهان، شیراز و یزد، به تدریج به مقصدی جذاب برای گردشگران تایلندی تبدیل شده و روند سفر شهروندان تایلند به ایران در سالهای اخیر رو به افزایش بوده و این تبادل گردشگری را عاملی مهم در شناخت متقابل دو ملت و تعمیق روابط فرهنگی میان دو کشور است.
وی سپس با اشاره به نفوذ فرهنگ ایرانی در تاریخ و تمدن تایلند، اظهار کرد: آثار این تعامل تاریخی هنوز نیز در بخشهایی از فرهنگ و زبان تایلندی قابل مشاهده و برخی واژگان فارسی طی قرنهای گذشته وارد زبان تایلندی شدهاند و همچنان مورد استفاده قرار میگیرند از جمله این واژهها، کلمه "گلاب" است که از واژه فارسی "گلاب" گرفته شده و نمونهای از تأثیرات فرهنگی ایران بر جامعه تایلند به شمار میرود وهمچنین واژههایی مانند «کاروان»، «ترازو» و «انگور» نیز ریشه فارسی دارند و حضور آنها در زبان تایلندی، نشاندهنده عمق ارتباطات تاریخی میان دو ملت است و همچنین در طراحی بعضی از بناها و پلهای تاریخی، میتوان نشانههایی از هنر و معماری ایرانی را مشاهده کرد که حاصل تعاملات فرهنگی چند صد ساله میان ایران و سیام است.
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی دو کشور، اظهار امیدواری کرد : با تکیه بر پیشینه بیش از چهار قرن روابط دوستانه و نیز هفتاد سال روابط رسمی دیپلماتیک، همکاریهای ایران و تایلند در سالهای آینده در حوزههای تجارت، گردشگری، فرهنگ، آموزش و سرمایهگذاری بیش از پیش گسترش یابد و الگویی موفق از همکاری میان دو تمدن کهن آسیایی را به نمایش بگذارد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پادشاهی تایلند، به عنوان سخنران بعدی ضمن قدردانی از راهبان ارشد بودایی، شخصیتهای دینی، فرهنگی، اندیشمندان و میهمانان حاضر در مراسم و این گردهمایی را نشانهای از ظرفیت ارزشمند گفتوگوی میان فرهنگها و ادیان دانست و اظهار کرد : حضور نمایندگان سنتهای مختلف فکری و دینی در کنار یکدیگر، بیانگر آن است که حقیقت، اخلاق و احترام متقابل میتواند انسانها را فراتر از مرزهای جغرافیایی و تفاوتهای اعتقادی به هم نزدیک سازد و زمینه همکاری برای ساختن آیندهای بهتر را فراهم آورد.
وی تأکید کرد : آیین بزرگداشت رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران فرصتی برای تأمل درباره جایگاه ارزشهای اخلاقی، معنویت و مسئولیت اجتماعی در زندگی انسان معاصر که از نگاه برگزارکنندگان این مراسم و مردم ایران، آیتالله سیدعلی خامنهای نماد عدالت، صلح، معنویت و کرامت انسانی به شمار میرود و زندگی ایشان تلاشی مستمر برای پیوند دادن ایمان، اخلاق، استقلال، عزت ملی و مسئولیت اجتماعی بوده است.
وی در ادامه با اشاره به جایگاه شخصیتهای ماندگار در تاریخ تمدنها اظهار کرد: آنچه یک انسان را در حافظه ملتها جاودانه میسازد، قدرت، ثروت یا شهرت نیست، بلکه اندیشهای است که بر پایه عدالت، اخلاق و خدمت به انسانها شکل گرفته باشدو ملتها همواره سرمایههای معنوی خود را حفظ میکنند، زیرا هویت یک جامعه تنها با پیشرفتهای مادی و فناوری ساخته نمیشود واین شخصیتهایی هستند که با رفتار، اندیشه و خدمات خود به مردم امید، اعتماد و معنا میبخشند و مسیر آینده را روشن میکنند.
بیعیب سپس به شرایط امروز جهان پرداخت و خاطرنشان کرد: اگرچه بشریت در عرصه علم و فناوری به پیشرفتهای شگرفی دست یافته است، اما همزمان با بحرانهای اخلاقی، جنگ، خشونت، فقر، بیاعتمادی و تنهایی انسان نیز روبهرو و مسئله اصلی جهان امروز کمبود حکمت و اخلاق است که انسان توانسته ابزارهای قدرتمندی برای تغییر جهان بسازد، اما هنوز در تغییر و اصلاح خویشتن به همان اندازه موفق نبوده و از این رو، سخن گفتن از عدالت، معنویت و مسئولیت اخلاقی، ضرورتی برای آینده بشریت است و نباید آن را صرفاً موضوعی مربوط به گذشته دانست.
رایزن فرهنگی در ادامه، با تبیین مهمترین محورهای اندیشه رهبر شهید، اظهار کرد: یکی از برجستهترین ویژگیهای فکری ایشان، تأکید بر کرامت انسان، استقلال ملتها و نقش ایمان در حفظ هویت فرهنگی جوامع بود.و تصریح کرد: از نگاه آیتالله سیدعلی خامنهای، عدالت تنها یک مفهوم حقوقی یا سیاسی نیست، بلکه شیوهای برای زندگی است؛ شیوهای که در آن هیچ انسانی نباید به دلیل قدرت، ثروت یا موقعیت اجتماعی، حقوق دیگران را نادیده بگیرد و همچنین صلح، نتیجه تحقق عدالت، احترام متقابل و حفظ کرامت انسانهاست و معنویت نیز نیرویی است که انسان را به خدمت، ایثار، مسئولیتپذیری و دفاع از ارزشهای انسانی فرا میخواند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت : شخصیتهای بزرگ معنوی، فارغ از تفاوتهای دینی، با یک معیار شناخته میشوند و آن، میزان موفقیت آنان در زنده نگه داشتن اخلاق در متن زندگی اجتماعی و آیتالله سیدعلی خامنهای نیز از جمله شخصیتهایی بود که همواره بر پیوند میان معنویت و مسئولیت اجتماعی تأکید داشت و باور داشت که ایمان، زمانی ارزشمند است که به عدالت، خدمت به مردم، دفاع از کرامت انسان و احساس مسئولیت در برابر سرنوشت جامعه منجر شود.
زارع بیعیب افزود: همین نگرش، زمینه مناسبی برای گفتوگو میان پیروان ادیان مختلف فراهم میآورد؛ زیرا همه سنتهای بزرگ دینی، با وجود تفاوتهای اعتقادی، در آرمان ساختن انسانهای مسئول، جامعهای اخلاقی و جهانی عاری از ظلم و خشونت، اشتراک دارند.
نماینده فرهنگی ایران با اشاره به اینکه آسیا خاستگاه بزرگترین سنتهای معنوی جهان است، اظهار داشت: از ایران تا تایلند و از اسلام تا بودیسم، میراثهای ارزشمندی وجود دارد که میتواند در خدمت ترویج گفتوگو، عدالت، اخلاق، استحکام خانواده، احترام به کرامت انسان و کاهش رنج بشری قرار گیرد که این همکاری به معنای یکسان شدن باورها نیست، وآن بر پایه احترام به تفاوتها و یافتن ارزشهای مشترک انسانی شکل میگیرد.
رایزن فرهنگی یاد رهبر شهید را فرصتی برای طرح یک پرسش بنیادین دانست و گفت: آنچه اهمیت دارد این است که هر یک از ما چه میراثی برای آیندگان بر جای خواهیم گذاشت؛ آیا نسلهای آینده ما را به دلیل قدرت و جایگاه اجتماعی به یاد خواهند آورد یا به سبب صداقت، خدمت، عدالت و مسئولیتی که در قبال انسانها احساس میکردیم؟
وی با مقایسهای میان شخصیتهای بزرگ معنوی تاریخ، اظهار داشت : همانگونه که بودا در حافظه میلیونها انسان نماد حقیقتجویی، خودسازی و آرامش درونی است، از نگاه بسیاری از عدالتخواهان و آزاداندیشان نیز آیتالله سیدعلی خامنهای نماد پایبندی به باورهای دینی، عدالتخواهی، حفظ کرامت انسان و مسئولیتپذیری در برابر سرنوشت جامعه به شمار میرود و اگرچه این دو شخصیت در دو سنت تاریخی و دینی متفاوت پرورش یافتهاند، اما هر دو این پیام مشترک را منتقل کردهاند که ارزش انسان نه در آن چیزی است که برای خود به دست میآورد، بلکه در میراثی است که برای هدایت، آگاهی و خدمت به دیگران از خود بر جای میگذارد.
در ادامه مراسم، شیخ غلامعلی اباذر، از علمای تأثیرگذار جامعه شیعیان بانکوک و از چهرههای شناختهشده مذهبی در میان مسلمانان تایلند، سخنان خود را با ابراز تسلیت به مناسبت شهادت رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد و اظهار داشت : برگزاری چنین مراسمی، فرصتی برای زنده نگه داشتن ارزشهایی همچون ایمان، استقلال، عزت، مقاومت و دفاع از کرامت انسان است که حضور شخصیتهای علمی، فرهنگی و دینی از ادیان مختلف در این آیین را نشانهای از جایگاه گفتوگو، همزیستی و احترام متقابل میان ملتها است و جامعه شیعی تایلند، که ریشههای آن به مهاجرت ایرانیان در دوره آیوتایا و شخصیتهایی چون شیخ احمد قمی بازمیگردد، همچنان یکی از بخشهای فعال و اثرگذار جامعه مسلمان این کشور به شمار میرود.
شیخ اباذر با اشاره به سفرهای متعددش به جمهوری اسلامی ایران گفت: در این سفرها، از نزدیک با واقعیتهای اجتماعی، فرهنگی و علمی ایران آشنا و آنچه بیش از همه در این سفرها توجه مرا جلب کرده، روحیه اعتماد به نفس، استقلالطلبی و اتکای مردم ایران به توان داخلی بوده است.
وی گفت:ایران کشوری است که با وجود فشارهای فراوان خارجی، توانسته مسیر پیشرفت خود را در بسیاری از عرصههای علمی، فناوری، پزشکی، صنعتی و دفاعی ادامه دهد و این موضوع، برای بسیاری از ملتهای مستقل الهامبخش است.
وی افزود: در دیدارهای خود با مراکز علمی، دانشگاهها و مراکز دینی ایران، شاهد پیوند میان علم، ایمان و هویت ملی بوده و این ویژگی را یکی از مهمترین عوامل پیشرفت جمهوری اسلامی ایران است.
شیخ اباذر تأکید کرد: ملت ایران در طول دهههای گذشته نشان داده اکه میتواند با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، بسیاری از مشکلات را پشت سر بگذارد و در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی، استقلال خود را حفظ نماید.
در ادامه، وی به موضوع قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران پرداخت و اظهار داشت : یکی از مهمترین عوامل جلوگیری از گسترش جنگ و ناامنی در منطقه، توان بازدارندگی ایران است که در دنیای امروز، کشوری که فاقد قدرت دفاعی و توان بازدارندگی باشد، همواره در معرض تهدید، فشار و تجاوز قرار خواهد گرفت و از این رو، تقویت توان دفاعی نه به معنای جنگطلبی، بلکه اقدامی برای حفظ امنیت، ثبات و جلوگیری از درگیریهای گستردهتر است.
شیخ اباذر خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته با سرمایهگذاری در حوزه توانمندیهای دفاعی و اتکا به دانش بومی، توانسته است جایگاهی ایجاد کند که دشمنان پیش از هرگونه اقدام نظامی، هزینهها و پیامدهای آن را به دقت محاسبه کنند که همین قدرت بازدارندگی سبب شده بسیاری از تهدیدها هرگز به مرحله اجرا نرسند و امنیت ملی ایران حفظ گردد.
وی در ادامه اظهار داشت : تجربه تاریخی ملتها نشان میدهد استقلال سیاسی بدون توان دفاع از استقلال، دوام چندانی نخواهد داشت و هر کشوری که خواهان صلح پایدار است، باید از توان لازم برای دفاع از ملت و سرزمین خود نیز برخوردار باشد که صلح واقعی زمانی برقرار میشود که طرف مقابل بداند تجاوز، هزینهای سنگین خواهد داشت و هیچ منفعتی برای او به همراه نخواهد آورد.
شیخ اباذر سپس با اشاره به جایگاه رهبر شهید در تقویت روحیه مقاومت و خودباوری در جامعه ایران، اظهار داشت : یکی از مهمترین ویژگیهای ایشان، تأکید بر استقلال، عزت ملی و اتکای کشور به ظرفیتهای داخلی بود که این رویکرد موجب شد ایران در بسیاری از حوزههای راهبردی، از وابستگی به قدرتهای خارجی فاصله بگیرد و به توان علمی و انسانی خود تکیه کند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: در سفرهای خود به ایران، روحیه همبستگی مردم در دفاع از کشور و ارزشهای ملی را به خوبی مشاهده کرده و این سرمایه اجتماعی یکی از مهمترین عوامل اقتدار ایران و قدرت یک کشور تنها به تجهیزات نظامی محدود نمیشود، بلکه وحدت مردم، ایمان، اعتماد ملی و احساس مسئولیت نسبت به آینده کشور نیز از ارکان اصلی اقتدار ملی به شمار میآید.
در بخش پایانی سخنان خود، شیخ غلامعلی اباذر از خداوند متعال برای ملت ایران، امنیت، عزت و پیشرفت روزافزون مسئلت کرد و ابراز امیدواری نمود که یاد و نام رهبر شهید، الهامبخش نسلهای آینده در مسیر عدالت، استقلال، خدمت به مردم و دفاع از ارزشهای انسانی باشد.
وی همچنین بر ضرورت گسترش همکاریهای فرهنگی و دینی میان ایران و تایلند و تقویت گفتوگوی میان پیروان ادیان مختلف تأکید و از برگزارکنندگان این مراسم برای فراهم کردن زمینه چنین گردهمایی ارزشمندی قدردانی نمود.
در بخش پایانی مراسم، تایکورن پولسووان، مشاور اجرایی سازمان توسعه نیروی کار آسهآن و بنیاد توسعه رهبری جوانان، به عنوان سخنران اختتامیه با اشاره به پیشینه طولانی روابط میان ایران و تایلند اظهار کرد: مناسبات میان دو تمدن کهن پارس و سیام، سابقهای بیش از چهار قرن دارد و این روابط همواره بر پایه احترام متقابل، تعامل فرهنگی و همکاریهای اقتصادی استوار بوده که این پیوند تاریخی، سرمایهای ارزشمند برای توسعه روابط دو کشور در عصر حاضر محسوب میشود.
وی با اشاره به نقش تاریخی شیخ احمد قمی اظهار داشت : آغاز روابط عمیق دو ملت به مهاجرت این شخصیت ایرانی به آیوتایا بازمیگرددکه وی دانش، تجربه و شیوههای نوین مدیریت ایرانی را نیز به سیام منتقل و در حوزههایی همچون تجارت، حسابداری، مدیریت مالی و سازماندهی امور حکومتی نقش مؤثری ایفا کرد و به دلیل شایستگی و خدمات خود، اعتماد پادشاه آیوتایا را به دست آورد و به مقام عالی چائو فرایا بورا راج نایوک منصوب که نقطه آغاز حضور مؤثر ایرانیان در ساختار سیاسی تایلند و نمادی از اعتماد متقابل میان دو ملت میباشد.
پولسووان سپس به تحولات روابط دو کشور در دوران معاصر پرداخت و خاطرنشان کرد: پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایران و تایلند در سال ۱۹۵۵ روابط رسمی دیپلماتیک خود را برقرار کردند و از آن زمان، همکاریهای دو کشور در حوزههای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی روندی رو به رشد داشته که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ نیز، با وجود تغییر نظام سیاسی ایران، روابط دوستانه میان جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی تایلند استمرار یافت و هیچگاه دچار وقفه یا گسست نشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به همکاریهای دو کشور در بحرانهای منطقهای اشاره کرد وگفت: نمونه آن تلاشهای انجامشده برای بازگشت شهروندان تایلندی گرفتار در نوار غزه بودکه این تجربه نشان داد که روابط دوستانه تهران و بانکوک تنها به همکاریهای سیاسی محدود نیست، بلکه در شرایط بحرانی نیز میتواند به همکاریهای انسانی و دیپلماتیک مؤثر منجر شود.
پولسووان در ادامه، جمهوری اسلامی ایران را کشوری توصیف کرد و گفت: طی دهههای گذشته با فشارها، تحریمها و چالشهای متعدد بینالمللی روبهرو بوده، اما توانسته است استقلال و انسجام داخلی خود را حفظ که این تجربه، نمونهای از ظرفیت یک ملت برای عبور از بحرانها از طریق وحدت ملی، اتکا به توان داخلی و حفظ هویت فرهنگی است و میتواند برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه الهامبخش باشد.
وی سپس با اشاره به روحیه مقاومت مردم ایران، جملهای را که به گفته او بیانگر اراده ملی ایرانیان است، مورد توجه قرار داد و گفت : این روحیه، نماد پایداری، استقامت و عزم ملت ایران برای حفظ استقلال و عزت ملی به شمار میرود و همین روحیه سبب شده که جامعه ایران در برابر فشارهای خارجی انسجام خود را حفظ کند و از هویت ملی و فرهنگی خود صیانت نماید.
پولسووان به تحلیل شرایط کنونی جهان پرداخت و اظهار داشت : جامعه بینالمللی همچنان با پدیده زورگویی، رقابتهای ژئوپلیتیکی و تلاش برخی قدرتها برای تحمیل اراده خود بر دیگر ملتها روبهرو است که در چنین شرایطی، اتکا به گفتوگو، همکاری میان کشورها، احترام متقابل و پایبندی به اصول حقوق بینالملل، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
وی همچنین با مروری بر تاریخ تمدنهای ایران و تایلند، خاطرنشان کرد : هر دو ملت دارای پیشینهای کهن و تمدنی غنی هستند و همین میراث تاریخی، زمینه مناسبی برای گسترش همکاریهای فرهنگی، علمی و اقتصادی فراهم کرده و تمدنهای ریشهدار میتوانند نقش مهمی در تقویت صلح، تفاهم و همکاری در آسیا ایفا نمایند.
پولسووان، با اشاره به تحولات و بحرانهای اخیر منطقه، تأکید کرد : امنیت و صلح پایدار تنها زمانی تحقق مییابد که ملتها در کنار یکدیگر قرار گیرند و با همکاری، همبستگی و احترام متقابل، از اصول عدالت و کرامت انسانی دفاع کنند که هیچ کشوری به تنهایی قادر به تأمین امنیت خود نیست و همکاریهای منطقهای و بینالمللی، لازمه ایجاد ثبات و جلوگیری از گسترش بحرانهاست.
وی در پایان، با قدردانی از برگزارکنندگان مراسم و همه شخصیتهای حاضر، ابراز امیدواری کرد : روابط جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی تایلند در سالهای آینده بیش از پیش گسترش یابد و دو کشور با بهرهگیری از پیشینه تاریخی و فرهنگی مشترک خود، الگویی موفق از همکاری پایدار، گفتوگوی فرهنگی و دوستی میان ملتها ارائه کنندکه این مراسم را نقطه آغازی برای تعمیق بیش از پیش مناسبات فرهنگی، دانشگاهی و مردمی میان ایران و تایلند است.
آیین بزرگداشت رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران در بانکوک، محفلی برای گفتوگوی فرهنگی، دینی و تاریخی میان شخصیتهای برجسته ایرانی و تایلندی تبدیل و حضور استادان دانشگاه، اندیشمندان، راهبان بودایی، رهبران ادیان، شخصیتهای سیاسی، دیپلماتها، فعالان فرهنگی و نمایندگان اقشار مختلف جامعه تایلند در کنار یکدیگر، نشان داد که این برنامه فراتر از یک مراسم است وبستری شد برای گفتوگو پیرامون ارزشهایی همچون عدالت، معنویت، کرامت انسانی، صلح و همزیستی میان ملتها و از نگاه رهبر شهید ایران بوده است.
در این مراسم، هر یک از سخنرانان از زاویهای متفاوت به شخصیت و اندیشههای رهبر شهید پرداختند و برخی بر جایگاه تاریخی روابط ایران و تایلند، برخی بر نقش معنویت و اخلاق در اداره جوامع، برخی بر ضرورت استقلال و حفظ هویت ملی و برخی دیگر بر اهمیت گفتوگوی میان ادیان و تمدنها تأکید کردند و مجموعه این دیدگاهها، تصویری از جایگاه اندیشههایی ارائه داد که از نگاه سخنرانان، فراتر از مرزهای جغرافیایی مورد توجه قرار گرفت .
یکی از ویژگیهای قابل توجه این آیین، حضور فعال شخصیتهای برجسته بودایی و مشارکت آنان در بزرگداشت شخصیتی بود که متعلق به سنت دینی دیگری است و حضور راهبان بودایی، استادان دانشگاههای تایلند و چهرههای فرهنگی این کشور در مراسم و بیان دیدگاههای آنان درباره عدالت، معنویت، کرامت انسانی و گفتوگوی میان ادیان، نشان داد که این ارزشها میتواند زمینهای برای تفاهم و احترام متقابل میان پیروان ادیان مختلف فراهم آورد.
در شرایطی که جهان امروز بیش از هر زمان دیگری با بحرانهای ناشی از جنگ، افراطگرایی، خشونت و شکافهای فرهنگی روبهرو است، برگزاری چنین مراسمی در یک کشور با اکثریت بودایی، بازتابی از ظرفیت گفتوگوی بینالادیانی و احترام متقابل میان فرهنگها به شمار میرود و اینکه شخصیتهای برجسته بودایی، دانشگاهیان و مسئولان تایلندی در کنار نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، یاد و خاطره رهبر شهید را گرامی داشتند، از دید برگزارکنندگان، نشاندهنده آن است که پیامهایی همچون عدالت، معنویت، استقلال، خدمت به مردم و کرامت انسانی رهبر شهید ایران توانسته است فراتر از مرزهای دینی و ملی مورد توجه و احترام قرار گیرد.
این مراسم همچنین بار دیگر بر پیشینه بیش از چهار قرن روابط تاریخی ایران و تایلند و هفتاد سال روابط رسمی دیپلماتیک دو کشور تأکید کرد و نشان داد که دیپلماسی فرهنگی، گفتوگوی ادیان و تعامل میان نخبگان، همچنان یکی از مؤثرترین ابزارهای تقویت روابط میان ملتهاست.
در پایان، میتوان این آیین را نمونهای موفق از همگرایی فرهنگی و دینی میان دو ملت ایران و تایلند دانست؛ برنامهای که علاوه بر پاسداشت یاد رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، زمینهای برای تعمیق دوستی، توسعه همکاریهای فرهنگی و تقویت گفتوگوی میان تمدنها و ادیان فراهم ساخت و بر ظرفیت ارزشهای مشترک انسانی برای نزدیکتر کردن ملتها تأکید نمود.
