یونان می‌تواند پل گفت‌وگوی فرهنگی و نخبگانی ایران با غرب باشد
مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با تأکید بر پیشینه تاریخی و ظرفیت‌های تمدنی مشترک ایران و یونان گفت: گفت‌وگوهای فرهنگی و نخبگانی دو کشور می‌تواند به کاهش پیش‌داوری‌ها، تقویت درک متقابل و هموارسازی مسیر تعامل ایران با محافل فکری و دانشگاهی غرب کمک کند.
به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، محمدعلی ربانی در نشست «گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و یونان» با موضوع «بررسی سهم واسطه‌گری یونان در گفت‌وگوهای فرهنگی و نخبگانی ایران و غرب»، با اشاره به جایگاه تاریخی دو تمدن ایران و یونان اظهار کرد: روابط دیرینه این دو کشور، فراتر از رقابت‌ها و منازعات سیاسی و نظامی، سرشار از تعاملات فکری، فرهنگی و تمدنی بوده است؛ ظرفیتی که می‌تواند در شرایط کنونی به تقویت گفت‌وگوهای نخبگانی و گسترش روابط فرهنگی میان ایران و غرب کمک کند.
وی با بیان اینکه ایران و یونان از نمادهای کهن فرهنگ شرق و غرب به شمار می‌روند، افزود: مطالعه تاریخ باستان بدون توجه به نقش و جایگاه این دو تمدن امکان‌پذیر نیست. هرچند رقابت‌ها و جنگ‌های تاریخی بخش مهمی از مناسبات آن‌ها را شکل داده است، اما تبادل اندیشه‌ها و تأثیرگذاری‌های متقابل فرهنگی نیز سهمی ماندگار در تاریخ تمدن بشری داشته است.
یونان؛ ظرفیت تاریخی برای پیوند میان شرق و غرب
مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به جایگاه یونان در شکل‌گیری سنت فلسفی و فکری غرب و تأثیر میراث یونانی بر تحولات دوره رنسانس و مدرنیته تصریح کرد: یونان به دلیل برخورداری از پشتوانه تاریخی و فلسفی و همچنین قرابت‌های فرهنگی با شرق، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گفت‌وگوهای علمی و فرهنگی با ایران دارد.
ربانی با اشاره به دیدگاه‌هایی درباره پیوندهای فرهنگی یونان با شرق، خاطرنشان کرد: مناسبات تاریخی ایران و یونان را باید در بستر تعاملات گسترده تمدنی بررسی کرد؛ تعاملاتی که در طول قرن‌ها، زمینه انتقال دانش، اندیشه و تجربه‌های فرهنگی را میان ملت‌ها فراهم آورده است.
وی همچنین با اشاره به موقعیت تاریخی ایران به‌عنوان حلقه ارتباطی میان تمدن‌های شرق و غرب گفت: ارتباط ایران با تمدن‌هایی همچون هند، چین، یونان و روم، این سرزمین را به یکی از کانون‌های مهم تبادل اندیشه و دانش تبدیل کرد. آثار این تعاملات را می‌توان در حوزه‌هایی همچون فلسفه، ریاضیات، نجوم، معماری، هنر و ادبیات مشاهده کرد.
روابط ایران و یونان؛ فراتر از جنگ‌ها و رقابت‌های تاریخی
ربانی با تأکید بر دیرینگی بیش از دوهزاروپانصدساله مناسبات ایران و یونان اظهار کرد: روابط این دو کشور از قرن‌ها پیش، علاوه بر ابعاد سیاسی و اقتصادی، عرصه تعاملات فکری و فرهنگی بوده است. حتی در دوره‌هایی که مناسبات دو طرف با جنگ و منازعه همراه بود، زمینه‌های تأثیرگذاری و تأثیرپذیری فرهنگی از میان نرفت.
وی افزود: بررسی مناسبات تاریخی ایران و یونان نشان می‌دهد که تبادل اندیشه‌ها و تجربه‌های تمدنی، یکی از ماندگارترین ابعاد روابط دو ملت بوده است. تأثیر سنت‌های فکری و سیاسی بر یکدیگر، ارتباط میان میراث فلسفی یونان و اندیشه ایرانی و همچنین امکان مطالعه تطبیقی آثار ادبی و حماسی دو تمدن، از جمله زمینه‌های ارزشمند پژوهش و همکاری دانشگاهی است.
مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به نقش ایرانیان در ترجمه، شرح، نقد و گسترش میراث فلسفی یونان در جهان اسلام بیان کرد: انتقال آثار فلسفی به زبان‌های فارسی و عربی و توسعه مطالعات فلسفی در تمدن اسلامی، در حفظ و گسترش این میراث و شکل‌گیری جریان‌های تازه فکری نقش مهمی داشته است.
وی ادامه داد: این تجربه تاریخی نشان می‌دهد که تعامل میان فرهنگ‌ها می‌تواند حتی در شرایط دشوار سیاسی نیز به تولید دانش، غنای فکری و شکل‌گیری دستاوردهای مشترک منجر شود.
گفت‌وگوی نخبگانی؛ راهی برای عبور از پیش‌داوری‌ها
ربانی با اشاره به چالش‌های موجود در روابط ایران و غرب، بر ضرورت تقویت ارتباط با محافل دانشگاهی، فلسفی و فرهنگی تأکید کرد و گفت: بخشی از موانع گفت‌وگو و تعامل، از پیش‌داوری‌ها، روایت‌های منفی و برداشت‌های یک‌سویه ناشی می‌شود. توسعه ارتباطات نخبگانی می‌تواند زمینه شناخت دقیق‌تر دیدگاه‌ها، تقویت درک متقابل و فراهم‌شدن بسترهای مشترک برای حل مسائل را ایجاد کند.
وی حوزه علم و فرهنگ را عرصه فهم متقابل و حل مسئله دانست و افزود: گفت‌وگوهای فرهنگی و دانشگاهی می‌تواند به عبور از تک‌صدایی و یک‌جانبه‌گرایی، پذیرش دیدگاه‌های متفاوت، تقویت تعاملات بین‌المللی و ترویج صلح پایدار بر پایه گفت‌وگو کمک کند.
ربانی تصریح کرد: در این مسیر، یونان به دلیل پیشینه تاریخی و فلسفی و سابقه طولانی ارتباط با ایران، می‌تواند ظرفیت مهمی برای گسترش ارتباطات میان نخبگان ایرانی و محافل علمی و فکری غرب فراهم آورد.
از میراث تاریخی تا همکاری‌های علمی و فرهنگی آینده
مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، ادبیات و شاهکارهای ادبی، اسطوره‌ها، هنر، مطالعات ایران‌شناسی و یونان‌شناسی و مبادلات علمی و دانشگاهی را از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری دو کشور برشمرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در توافق فرهنگی سال ۱۳۳۵ میان ایران و یونان، بر ضرورت بهره‌گیری از زمینه‌های موجود برای توسعه همکاری‌های دانشگاهی و گفت‌وگوهای فلسفی و فرهنگی تأکید کرد.
ربانی خاطرنشان کرد: اسطوره‌ها و روایت‌های تاریخی از دیرباز در انتقال ارزش‌ها، باورها و هویت فرهنگی ملت‌ها نقش داشته‌اند و می‌توانند بستری مناسب برای تعاملات علمی و فرهنگی معاصر باشند. گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها، پژوهشگران و نهادهای علمی و فرهنگی دو کشور نیز می‌تواند این ظرفیت‌ها را به برنامه‌های عملی و پایدار تبدیل کند.
وی در پایان تأکید کرد: گفت‌وگوهای فرهنگی و نخبگانی ایران و یونان، با اتکا به میراث تاریخی و ظرفیت‌های علمی و فلسفی مشترک، می‌تواند فراتر از روابط دوجانبه عمل کند و به هموارسازی مسیر گفت‌وگوی ایران با غرب، یافتن راه‌حل‌های مشترک برای چالش‌های پیش‌رو و تقویت فرهنگ صلح و همکاری در روابط بین‌الملل یاری رساند.
بنابر اعلام این خبر، نشست «گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و یونان» با موضوع بررسی سهم نخبگان دانشگاهی در روابط پایدار فرهنگی دو کشور، به همت دانشگاه شهید بهشتی و اداره‌کل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و چهره‌هایی چون پروفسور گریگوریس زاروتیادیس، رئیس دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه ارسطو تسالونیکی؛ تمیس تزیماس، عضو هیئت علمی دانشگاه نیکوزیا در قبرس؛ الکسیس لکاکیس، پژوهشگر و تحلیلگر روابط بین‌الملل؛ و پانایوتیس کورگیوتیسور، استادیار گروه مطالعات بالکان، اسلاو و شرق دانشگاه مقدونیه در آن به ایراد سخنرانی پرداختند.
