به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی،جواد قرایی، مستندساز و مستندگوی شناخته‌شده تلویزیون، در مراسم «ایرانگو» با تأکید بر ضرورت بازتعریف شیوه معرفی ایران به مخاطبان بین‌المللی گفت: برای شناساندن ایران به جهانیان، باید از شعار فاصله گرفت و با شناخت دقیق مخاطب، روایت داستان‌محور و مستند از تمدن، فرهنگ، ارزش‌های انسانی و ظرفیت‌های منحصربه‌فرد این سرزمین ارائه کرد.

قرایی با اشاره به کم‌توجهی تاریخی به معرفی جامع ظرفیت‌های ایران در عرصه بین‌المللی اظهار کرد: در دوره‌های مختلف، آن‌گونه که شایسته تمدن، پیشینه تاریخی و داشته‌های فرهنگی ایران بوده، برای معرفی این ظرفیت‌ها به جهان اقدام نشده است. یکی از دلایل این مسئله را می‌توان در شناخت ناکافی از ایران، تاریخ و میراث تمدنی آن جست‌وجو کرد؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه‌های روایتگری درباره ایران را دوچندان می‌کند.

شناخت مخاطب؛ نخستین گام در معرفی ایران

این مستندساز با تأکید بر اینکه معرفی موفق یک کشور از شناخت مخاطب آغاز می‌شود، گفت: پیش از آنکه بخواهیم درباره ایران سخن بگوییم، باید بدانیم مخاطب ما چه کسی است، به چه موضوعاتی علاقه دارد و از چه زاویه‌ای می‌توان با او ارتباط برقرار کرد.

وی با استفاده از مثال موسیقی توضیح داد: اگر بخواهیم موسیقی سنتی ایران را برای مخاطبی معرفی کنیم که به موسیقی راک علاقه‌مند است، صرفاً اجرای یک قطعه سنتی ممکن است برای او جذابیت کافی نداشته باشد؛ اما با ایجاد پیوند میان سازهای ایرانی و موسیقی مورد علاقه آن مخاطب، می‌توان زمینه آشنایی عمیق‌تر او با موسیقی ایرانی را فراهم کرد.

قرایی افزود: این اصل در تمام عرصه‌های رسانه‌ای، از تلویزیون و سینما تا شبکه‌های اجتماعی و تولید محتوای دیجیتال، اهمیت دارد. شناخت مخاطب به ما کمک می‌کند تا داشته‌های فرهنگی ایران را به زبانی قابل فهم، جذاب و متناسب با نیازهای او عرضه کنیم.

تمدن ایران؛ گنجینه‌ای سرشار از روایت‌های جهانی

وی با اشاره به پیشینه تاریخی ایران، بر ضرورت بهره‌گیری از داستان‌های تمدنی برای معرفی کشور تأکید کرد و گفت: ایران سرزمینی است که در طول هزاران سال، تجربه‌های تاریخی، دستاوردهای فرهنگی و روایت‌های انسانی فراوانی در آن شکل گرفته است؛ ظرفیت‌هایی که می‌توانند برای مخاطبان سراسر جهان جذاب و الهام‌بخش باشند.

قرایی خاطرنشان کرد: معرفی تمدن ایران نباید به بیان اعداد و ارقام یا تکرار ادعاهای کلی درباره قدمت تاریخی کشور محدود شود؛ بلکه باید این پیشینه را از طریق داستان‌های واقعی، شواهد تاریخی، آثار باستانی و دستاوردهای ملموس ایرانیان روایت کرد تا مخاطب بتواند با آن ارتباط برقرار کند.

وی با اشاره به منشور کوروش و کتیبه‌های تاریخی ایران، این آثار را از جمله ظرفیت‌های مهم برای معرفی نگاه ایرانی به انسان و جوامع دیگر دانست و افزود: میراث تاریخی ایران امکان روایت موضوعاتی همچون احترام به انسان‌ها، تعامل میان ملت‌ها و شیوه‌های اداره جوامع در دوره‌های تاریخی را فراهم می‌کند.

به گفته این مستندساز، آثار معماری و شواهد تاریخی به‌جامانده از ایران نیز می‌توانند دریچه‌ای برای شناخت شیوه زندگی، مهارت‌های فنی، روابط اجتماعی و جایگاه نیروی کار در تمدن ایرانی باشند؛ موضوعاتی که در صورت روایت دقیق و مستند، فراتر از مرزهای جغرافیایی مخاطب خواهند داشت.

 تنوع فرهنگی؛ سرمایه‌ای کم‌نظیر برای روایت ایران

قرایی در بخش دیگری از سخنان خود، تنوع قومی، فرهنگی و اقلیمی ایران را از مهم‌ترین ظرفیت‌های هویتی کشور برشمرد و اظهار کرد: تفاوت‌های جغرافیایی و اقلیمی ایران، از کوهستان‌های زاگرس و جنگل‌های هیرکانی تا نواحی کویری و سواحل جنوبی، در شکل‌گیری فرهنگ‌ها، معماری‌ها، موسیقی‌ها، خوراک‌ها، زبان‌ها و آیین‌های متنوع نقش داشته است.

وی با تأکید بر اینکه این تنوع در کنار احساس تعلق مشترک به ایران معنا پیدا می‌کند، افزود: یکی از ویژگی‌های قابل توجه جامعه ایرانی، پیوند میان اقوام مختلف در قالب یک هویت ملی است؛ پیوندی که در بزنگاه‌های تاریخی و هنگام بروز بحران‌ها، خود را در همدلی، مشارکت و کمک‌رسانی مردم از مناطق مختلف کشور نشان می‌دهد.

این مستندساز با اشاره به تجربه فعالیت در یک مجموعه خیریه و مشارکت مردم استان‌های مختلف در تأمین تجهیزات مورد نیاز، این همراهی را نمونه‌ای از همبستگی ملی دانست و گفت: هنگامی که مردم یک منطقه با مشکل روبه‌رو می‌شوند، هم‌وطنان آنان در مناطق دیگر نیز خود را در برابر این مسئله مسئول می‌دانند. این احساس تعلق مشترک، یکی از ارزشمندترین روایت‌هایی است که می‌توان از جامعه ایران به جهان ارائه کرد.

وی تأکید کرد: معرفی تنوع فرهنگی ایران باید به‌گونه‌ای باشد که مخاطب خارجی نه‌تنها با تفاوت‌های میان اقوام ایرانی آشنا شود، بلکه پیوندهای انسانی و ملی میان آنان را نیز درک کند.

سرو ایرانی؛ نماد پایداری و زندگی

قرایی در ادامه، با اشاره به جایگاه طبیعت در فرهنگ ایرانی، درخت سرو را نمونه‌ای گویا از ظرفیت نمادهای بومی برای روایت هویت ایران معرفی کرد.

وی با بیان اینکه سرو در فرهنگ ایرانی با مفاهیمی همچون پایداری، سرزندگی و استواری پیوند خورده است، اظهار کرد: سرو در تمام فصل‌های سال سبز می‌ماند و در برابر شرایط دشوار محیطی، از سرما و گرما تا کمبود آب، تاب‌آوری قابل توجهی دارد. همین ویژگی‌ها سبب شده است که این درخت در فرهنگ و ادبیات ایرانی، نمادی از پایداری و زندگی باشد.

این متندساز افزود: روایت یک درخت کهن، یک بنای تاریخی یا یک آیین محلی، اگر با شناخت علمی، تصاویر جذاب و داستان‌پردازی درست همراه شود، می‌تواند بسیار اثرگذارتر از بیان مستقیم شعارهای کلی درباره عظمت ایران باشد.

ایران؛ جهانی از فرهنگ‌ها در یک سرزمین

وی با تأکید بر پیوند میان جغرافیا، فرهنگ و هویت ملی گفت: وسعت سرزمینی و موقعیت جغرافیایی ایران، زمینه شکل‌گیری تنوع گسترده‌ای از زیست‌بوم‌ها و شیوه‌های زندگی را فراهم کرده است. این تنوع را می‌توان در معماری مناطق مختلف، موسیقی‌های محلی، آیین‌های ازدواج و سوگواری، خوراک‌ها، بازی‌های بومی و نگرش‌های فرهنگی مردم مشاهده کرد.

قرایی خاطرنشان کرد: این ویژگی‌ها، ایران را به مجموعه‌ای متنوع از تجربه‌های فرهنگی تبدیل کرده است؛ مجموعه‌ای که برای معرفی آن به جهان، باید از روایت‌های محلی و جزئیات زندگی مردم بهره گرفت.

وی، با تأکید بر ضرورت تقویت نگاه حرفه‌ای به معرفی ایران در عرصه بین‌المللی، تصریح کرد: موفقیت در این مسیر مستلزم شناخت مخاطب، فاصله گرفتن از شعارزدگی، انتخاب روایت‌های مستند و استفاده از زبان و قالب مناسب برای انتقال پیام است. ایران برای معرفی خود، گنجینه‌ای از داستان‌های تاریخی، انسانی، فرهنگی و طبیعی در اختیار دارد؛ گنجینه‌ای که با روایت درست می‌تواند زمینه شناخت عمیق‌تر ملت‌ها از ایران را فراهم کند.

بنابر اعلام این خبر، مراسم «ایرانگو» به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با هدف توجه به ظرفیت‌های روایتگری و شیوه‌های مؤثر معرفی ایران به مخاطبان جهانی برگزار شد.