این برنامه که به میزبانی مرکز توسعه محلی شهرداری حاره حریک شهر بیروت برگزار شد، بر ارزش‌های اصیل انسانی در اندیشه حضرت امام رضا^(ع) تمرکز داشت.

حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا مرتضوی رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان تأکید کرد که انتخاب بیروت، بازتاب‌دهنده نقش طبیعی این شهر به‌عنوان فضایی برای گفت‌وگوی فرهنگی است.

وی به بیان اشتراکات میان آموزه‌های حضرت امام رضا^(ع) و تعالیم حضرت مسیح^(ع) پرداخت، به‌ویژه در زمینه احترام به انسان، نفی خشونت و همدلی با رنج مظلومان.

مرتضوی با بیان اینکه اسلام و مسیحیت، هر دو انسان را مخلوق خدا می‌دانند و بر این باورند که انسان شایسته احترام، محبت و عدالت است، افزود: جهانی که اختلافات دینی و فرهنگی در آن فراوان است و گاه به عامل فاصله‌گیری و سوءتفاهم تبدیل می‌شود، گفت‌وگوی میان ادیان الهی فرصتی واقعی برای بازگشت به ریشه‌های مشترک، یعنی کرامت انسانی است.

وی در ادامه به دو شخصیت بزرگ حضرت امام علی بن موسی الرضا^(ع) و حضرت عیسی بن مریم^(ع)  اشاره کرد و گفت که ایشان به‌عنوان دو الگوی مشترک ارزش‌های والای انسانی شناخته می‌شوند. نخست، کرامت انسانی، اصلی مشترک، در تعالیم حضرت مسیح^(ع)، ارزش انسان نه با ثروت و نه با جایگاه اجتماعی، بلکه با شایستگی او برای محبت الهی سنجیده می‌شود. از همین رو، او با فقرا همنشین می‌شد، به بیماران و به ‌حاشیه‌رانده‌شدگان نزدیک می‌گردید و کرامت را به آنان بازمی‌گرداند.

مرتضوی افزود: همچنین در سنت اسلامی، امام رضا^(ع) تأکید داشت که کرامت انسان به دین، نژاد یا طبقه اجتماعی وابسته نیست، بلکه به انسان‌بودن او مربوط است و همواره پیروان دیگر ادیان را با چشم احترام و ستایش نگاه می‌کند.

رایزن فرهنگی ایران در لبنان، گفت‌وگو به‌جای نزاع را دومین الگوی مشترک حضرت مسیح و امام رضا عنوان کرد و ادامه داد: حضرت مسیح^(ع) مردم را به صلح و محبت فرا می‌خوانْد، حتی در برابر دشمنان آنان را به دوری از خشونت وادار و در محبت دل‌ها را می‌گشاید. حضرت امام رضا^(ع) نیز از برجسته‌ترین نمادهای گفت‌وگوی ادیان در تاریخ اسلام است؛ او با دانشمندان مسیحی، یهودی و دیگران مناظره می‌کرد، با روشی عقلانی و محترمانه نظر خود را ارائه می‌داد.

مرتضوی، همدلی با رنج انسان‌ها را الگوی مشترک سوم نامید و ابراز کرد: انجیل، حضرت مسیح^(ع) را در حال همدردی با دردهای مردم و ایستادن در کنار بیماران و رنج‌دیدگان نشان می‌دهد. همچنین حضرت امام رضا^(ع) نیز توجه ویژه‌ای به نیازمندان داشت و جهت حفظ عزت آنان تلاش می‌کرد؛ ایشان صدقه را پنهانی می‌داد تا کرامت انسان محفوظ باشد.

ساده‌زیستی به‌عنوان موضعی اخلاقی، الگوی دیگری بود که رایزن فرهنگی ایران در لبنان به آن اشاره کرد و توضیح داد: حضرت مسیح^(ع) زندگی ساده‌ای داشت که خود اعتراضی اخلاقی به ظلم و دلبستگی افراطی به مال و قدرت بود. حضرت امام رضا^(ع) نیز با وجود جایگاه والای خود، از تجملات دوری کرده و بر این نکته تأکید داشت که ارزش حقیقی انسان در اخلاق اوست.

مرتضوی همچنین گفت: حضرت امام رضا(ع) و حضرت مسیح(ع) ما را به جهانی فرامی‌خوانند که در آن انسان پیش از هر چیز دیگر محترم است، جهانی که گفت‌وگو جایگزین خشونت می‌شود، محبت زبان مشترک است و کرامت انسانی خط قرمزی است که نباید نقض شود.

دیدگاه‌های علمی و تخصصی

خانم زینب کاظم یاسین متخصص علم زبان در این همایش درباره نقش حضرت امام رضا^(ع) در تشکیل روحیه مقاومت در جامعه ایرانی و امکان تأثیر سفر ایشان به خراسان در سال 1200 میلادی بر شکل‌گیری اندیشه مقاومت سخنرانی کرد.

خانم دلال عباس نویسنده و پژوهشگر هم زندگی حضرت امام رضا^(ع) در ارتباط با پیام پیامبران و نقش معنوی انسان را بررسی کرد.

خانم میدون مرتضی استاد ریاضیات نیز در سخنرانی خود درباره کاربرد خوارزمی‌های ذهنی و روش شناختی بر اساس آموزه‌های حضرت امام رضا^(ع) به سخنرانی پرداخت.

همچنین خانم زینب مهنا استاد در حوزه فکر اسلامی معاصر در سخنرانی خود اصول گفت‌وگو و مدیریت اختلافات با محوریت مدل رضوی را تحلیل کرد.

دیدگاه‌های ادیان و مذاهب مختلف

در ادامه این همایش کارشناسانی از ادیان و مذاهب مختلف به سخنرانی پرداختند. مطران جورج صلیبا عضو مجتمع سریانی‌های ارتدوکس درباره مشترکات بین اسلام و مسیحیت: ایمان به خدا، قیامت و جزا سخنرانی کرد.

شیخ عبد الله جبری مدیر کل «جنبش امت» نیز در سخنانی بیان کرد که حضرت امام رضا^(ع) نمونه‌ اسلامی حقیقی و قرآنی زنده بود.

در ادامه شیخ محمد الزعبی رئیس دفتر دعوت حزب توحید إسلامی نیز بیان کرد: حضرت امام رضا^(ع) با اقدامات خود، از جمله اطعام فقرا و آزادی بردگان، حق آزادی و کرامت انسان را پاس داشت.

شیخ زهیر جعید منسق جبهة العمل الاسلامی امام رضا را الگوی وحدت، اعتدال و حکمت در میان اهل سنت و شیعه عنوان کرد.

دیدگاه‌های نخبگان فرهنگی

در بخش دیگری از این همایش، میشال کعدی ادیب و نویسنده لبنانی، درباره نقش حضرت امام رضا^(ع) در ترویج فرهنگ قرآن و آموزه‌های اهل بیت^(ع)، سخنرانی خود را ارائه کرد.

طلال عتریسی استاد جامعه‌شناسی نیز به تطبیق آموزه‌های حقوق و کرامت انسان در سیره حضرت امام رضا^(ع) با استانداردهای معاصر حقوق بشر پرداخت.

امین الساحلی شاعر لبنانی  به لزوم مطالعه و اقتداء به آموزه‌های او در زندگی معاصر، نه صرفاً زیارت اماکن مقدس اشاره کرد.

در ادامه، رونی الفا نویسنده مسیحی لبنانی حضرت امام رضا^(ع) را به عنوان الگویی برای حفظ کرامت انسان و ارزش‌های اخلاقی در عمل معرفی کرد.

در بخش دیگری از این همایش، شیخ نزار سعید مدیر مراکز فرهنگی امام خمینی^(ره) در لبنان تاکید کرد که آموزه‌های انسانی، فرهنگی و دینی حضرت امام رضا^(ع) زمینه‌ساز ارائه مدل انسانی و اجتماعی امام خمینی^(ره) و تأسیس جمهوری اسلامی ایران شد.

روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی