در روزهای ۲۷ و ۳۰ آذرماه ۱۴۰۴، پروفسور دکتر محیی‌الدین هاشمی، قائم‌مقام دانشگاه علامه اقبال لاهوری پاکستان و از چهره‌های برجسته علمی این کشور در حوزه مطالعات اسلامی، به همراه هیأتی از نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی، مجموعه‌ای از بازدیدها و نشست‌های علمی و فرهنگی در مشهد برگزار کردند. این برنامه شامل بازدید از بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، مرکز مطبوعات و اسناد، بخش نسخ خطی و نشست مشترک با دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) بود.

معرفی پروفسور محیی‌الدین هاشمی
پروفسور هاشمی با بیش از ۳۴ سال سابقه تدریس و پژوهش در حوزه مطالعات اسلامی، ریاست دپارتمان مطالعات اسلامی دانشگاه آزاد علامه اقبال اسلام‌آباد را برعهده دارد. ایشان بنیان‌گذار Islamic Research Index (IRI) بوده و نویسنده ده‌ها مقاله و کتاب علمی هستند. همچنین دو بار موفق به دریافت جایزه معتبر «سیرت» از وزارت امور دینی پاکستان شده‌اند و بیش از صد دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری زیر نظر ایشان پایان‌نامه‌های خود را تکمیل کرده‌اند.

بازدید از بنیاد پژوهش‌های اسلامی
در این بازدید، دکتر قراملکی، رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی، به معرفی ظرفیت‌ها و دستاوردهای بنیاد پرداخت. بنیاد پژوهش‌های اسلامی که از سال ۱۳۶۳ فعالیت خود را آغاز کرده است، تاکنون بیش از ۱۵ میلیون نسخه کتاب منتشر کرده که حدود ۸ میلیون نسخه آن ترجمه آثار علمی معتبر می‌باشد. گروه‌های پژوهشی بنیاد شامل مطالعات قرآنی، حدیث‌پژوهی، فقه و حقوق، فرهنگ رضوی و ادیان و فلسفه است.

آثار شاخص بنیاد همچون مجموعه «المعجم فی فقه لغة القرآن»، مجموعه «سنن النبی» و «النبی المصطفی» به عنوان نمونه‌هایی از پژوهش‌های علمی و بی‌طرفانه معرفی شدند. این آثار نه تنها در ایران بلکه در مراکز علمی اهل سنت و فارسی‌زبانان منطقه نیز مورد استقبال قرار گرفته‌اند. همچنین در حوزه فرهنگ رضوی بیش از ۲۵۰ عنوان کتاب شامل زندگانی، کرامات و زیارت امام رضا(ع) منتشر شده و برخی از آن‌ها به زبان اردو ترجمه و در میان زائران پاکستانی عرضه شده‌اند.

بازدید از نمایشگاه کتاب و مرکز مطبوعات و اسناد
پروفسور هاشمی و هیأت همراه از نمایشگاه کتاب، مخزن کتب و اسناد مطبوعاتی بنیاد بازدید کردند. در این بازدید آثار شاخص قرآنی، حدیثی و رضوی معرفی شد و ظرفیت‌های ترجمه و عرضه بین‌المللی به زبان‌های فارسی، اردو، عربی و انگلیسی مورد بحث قرار گرفت. در جریان بازدید، مجموعه ۵۸ جلدی «المعجم فی فقه لغة القرآن و سرّ بلاغته» و کتاب «طب‌الرضا» به پروفسور هاشمی اهدا شد تا زمینه همکاری‌های علمی و پژوهشی بین ایران و پاکستان بیش از پیش تقویت شود.

در بخش مرکز مطبوعات و اسناد، نمونه‌هایی از مجلات و کتاب‌های قدیمی به زبان‌های فارسی و اردو ارائه شد و درباره امکان مبادله منابع و مجلات میان دو کشور گفت‌وگو شد. این بخش از بازدید نشان‌دهنده ظرفیت بنیاد برای تقویت همکاری‌های فرهنگی و علمی میان ایران و پاکستان است.

بازدید از بخش نسخ خطی
در بخش نسخ خطی، گزارشی از مجموعه ارزشمند نسخ خطی موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی ارائه شد. در این بازدید نمونه‌هایی از قرآن‌های کتابت‌شده در پاکستان و نسخه‌های نفیس مصحف رضوی معرفی شد. همچنین یک جلد کتاب «طب‌الرضا» به پروفسور هاشمی اهدا شد تا نشان‌دهنده اهتمام به تبادل علمی و فرهنگی میان دو کشور باشد.

نشست دانشگاهی با دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع)
روز یکشنبه ۳۰ آذرماه، نشست مشترکی با حضور رئیس دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع)، پروفسور هاشمی و دکتر غفوری‌نژاد برگزار شد. محورهای همکاری شامل آموزش زبان فارسی، تبادل استاد و دانشجو، برگزاری وبینارهای بین‌المللی و همکاری در پروژه‌های علمی و پژوهشی بود. دانشگاه علامه اقبال با بیش از یک میلیون دانشجو و ۵۴ شعبه فعال، آمادگی کامل برای همکاری در زمینه‌های آموزشی و پژوهشی را اعلام کرد.

نتایج و چشم‌انداز همکاری‌ها
این بازدید و نشست‌ها نشان‌دهنده عزم طرفین برای گسترش تعاملات علمی و فرهنگی میان ایران و پاکستان است. توافق اولیه بر همکاری‌های مشترک در حوزه معارف رضوی، نیازسنجی زائران پاکستانی و تولید آثار چندزبانه، از دستاوردهای مهم این سفر محسوب می‌شود. با پشتوانه چهار دهه فعالیت بنیاد پژوهش‌های اسلامی و ظرفیت‌های گسترده دانشگاه علامه اقبال، این همکاری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز توسعه آموزش، پژوهش و تبادلات فرهنگی در سطح بین‌المللی باشد.