به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به مناسبت ۲۷ شهریورماه، سالروز درگذشت استاد محمدحسین شهریار و روز ملی شعر و ادب فارسی، رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد پاکستان وبیناری با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به زبان و ادبیات فارسی برگزار کرد.

در این وبینار، سخنرانان به بررسی جایگاه شعر و ادب فارسی، تحولات شعر و نثر معاصر، معرفی برخی از چهره‌های برجسته ادبی و همچنین مسائل و موانع معرفی ادبیات فارسی در پاکستان پرداختند.

مجید مشکی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پاکستان با اشاره به نامگذاری ۲۷ شهریورماه به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی، این مناسبت را فرصتی برای گفت‌وگو و توجه بیشتر به جایگاه شعر و ادب فارسی دانست.

وی زبان فارسی را زبانی سرشار از حکمت و معرفت توصیف کرد و افزود: هر روز روز شعر و ادب فارسی است چرا که شعر و ادب فارسی از متن زندگی انسان برخاسته و در خصوص زندگی همه انسان ها سخن گفته است و ما این موضوع را در آثار شاعران بزرگی همچون حافظ و سعدی مشاهده می‌کنیم و البته در سراسر ادب فارسی آموزه‌های ارزشمندی درباره حکمت و شیوه صحیح زندگی وجود دارد.

نجیب‌الله بهشتی، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه نمل اسلام‌آباد به موضوع شعر مقاومت و شعر دفاع مقدس و تأثیر آن در ایران پرداخت و اظهار کرد: شعر انقلاب اسلامی، شعری مردمی است که درد و رنج مردم را بازتاب می‌دهد.

وی افزود: مفاهیمی همچون سیاست، جهاد، انقلاب و شهادت و دیگر مضامین اسلامی در شعر انقلاب اسلامی حضور دارند.

بهشتی همچنین به تحولات نثر فارسی پس از انقلاب اسلامی اشاره کرد و استفاده از واژگان ساده‌تر و بهره‌گیری از اصطلاحات سیاسی، علمی و ادبی و ضرب‌المثل‌ها را از ویژگی‌های نثر این دوره دانست.

علی احمد شیرازی، رئیس دپارتمان زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سرگودها به طاهره صفارزاده و شعر او پرداخت و گفت: پس از انقلاب اسلامی، شعر زنان مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.

وی افزود: صفارزاده پس از بازگشت از آمریکا به فعالیت‌های پژوهشی و ترجمه پرداخت و قرآن کریم را به فارسی و انگلیسی ترجمه کرد.

شیرازی همچنین با اشاره به تحول شعر صفارزاده از بیان مسائل فردی و شخصی به موضوعات اجتماعی و سپس مضامین معنوی و اسلامی، تأکید کرد: زنان در شعر او با ویژگی‌هایی همچون آزادی، استقلال و معنویت به تصویر کشیده شده‌اند. کشمیری، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه‌های اسلام‌آباد به زندگی و جایگاه ادبی استاد محمدحسین شهریار پرداخت و با اشاره به تولد او در تبریز و تحصیل در دارالفنون تهران، اظهار کرد: شهریار تا سال آخر در رشته پزشکی تحصیل کرد، اما آن را رها کرد.

وی درباره تخلص شهریار گفت: تخلص شعری او در ابتدا «بهجت» بود، اما بعدها با تفأل به دیوان حافظ، تخلص «شهریار» را برگزید.

کشمیری در ادامه به علاقه شهریار به شعر سنتی و تأثیرپذیری او از حافظ و همچنین شعر وی درباره آلبرت اینشتین و انتقاد از ساخت بمب اتم اشاره کرد.

وی همچنین بر بازتاب مفاهیمی همچون صلح و حکمت در ادبیات فارسی تأکید کرد.

فائزه میرزا زهرا، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کراچی به مسائل و موانع معرفی ادب فارسی در دانشگاه‌ها و جامعه علمی پاکستان پرداخت و اظهار کرد: سخن گفتن از ادبیات فارسی در پاکستان، در واقع پرداختن به قرن‌ها پیوند و میراث ادبی مشترک میان ایران و پاکستان است.

وی یکی از چالش‌های موجود را کمبود منابع درباره شعر معاصر فارسی و محدود بودن آثار ترجمه‌شده دانست.

این استاد برجسته دانشگاه موانعی چون آشنایی نسل جدید با ادبیات معاصر ایران از طریق ترجمه انگلیسی و اردو ، فقدان ادبیان معاصر در برنامه های آموزشی دانشگاه ها و محدود بودن ارتباطات علمی و فرهنگی را از دیگر چالش های گسترش زبان و ادبیات فارسی در جامعه امروز پاکستان برشمرد.

میرزا زهرا بر ضرورت گسترش همکاری‌های پژوهشی و علمی میان دانشگاه‌های ایران و پاکستان، تدوین منابع جدید و به روز رسانی منابع معاصر، برگزاری نشست های تخصصی، انجام پروژه‌های مشترک در حوزه ادبیات تطبیقی و معرفی ادبیات معاصر در قالب پایان نامه و فرصت مطالعاتی برای رفع این موانع تأکید کرد.

کمیل قزلباش، استاد زبان و ادبیات فارسی نیز در سخنان خود به تحولات شعر و ادبیات فارسی پیش و پس از انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: مضامینی همچون بیداری و انقلاب در ادبیات فارسی در سال‌های نزدیک به پیروزی انقلاب مورد توجه قرار گرفت.

وی افزود: پس از انقلاب، شعر و نثر فارسی در کشورهای همسایه نیز تأثیرگذار بوده و در ادبیات این دوره تغییرات زبانی و استفاده از واژگان جدید مشاهده می‌شود.

قزلباش همچنین به تأثیر شعر اقبال لاهوری بر ادبیات ایران و حضور مضامین دینی در اشعار سهراب سپهری اشاره کرد و بر ضرورت توجه بیشتر به شعر معاصر فارسی در پاکستان تأکید کرد.

رضا چهرقانی، استاد زبان فارسی اعزامی وزارت علوم تحقیقات و فناوری به پاکستان با اشاره به نامگذاری سالروز درگذشت استاد شهریار به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی، اظهار کرد: ترک‌زبان بودن شهریار مانعی برای این نام‌گذاری نیست؛ چراکه وی پلی میان شعر سنتی و معاصر فارسی بود و ارادت ویژه‌ای به ایران، و ادب فارسی داشت.

وی با اشاره به جایگاه شعر در فرهنگ ایران گفت که بسیاری از متون و جلوه‌های فرهنگی و هنری ایرانی از دیرباز با شعر پیوند داشته‌اند.

چهرقانی همچنین بر اهمیت مطالعه شعر معاصر فارسی تأکید کرد و افزود: انقلاب اسلامی بر شعر و ادبیات کشورهای همسایه، از جمله افغانستان و تاجیکستان نیز تأثیر گذاشته است.

وی با بیان مصادیقی از شعر شعرای افغان و تاجیک و بررسی اشعار آنان، تاثیر شعر پس از انقلاب اسلامی را بر شعر کشورهای فارسی زبان تبیین کرد.