شعر مرزهای ایران و افغانستان را شکست
در آیین نقد و رونمایی از دفتر شعر «نگارینه» اثر رایزن فرهنگی کشورمان در کابل منتقدان بر ظرفیت شعر برای نزدیکتر کردن مخاطبان ایران و افغانستان تأکید کردند.
به گزارش روابط عمومی فرهنگ و ارتباطات اسلامی، محفل نقد و رونمایی از دفتر شعر سید روحاله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اقغانستان با عنوان مجموعه «نگارینه» در محل کتابخانه عمومی فردوسی شهر مزارشریف برگزار شد.
در این نشست سید روحاله حسینی در سخنانی با اشاره به این که شعر زمانی ماندگار میشود که از تجربه، احساس و جهان درونی شاعر سرچشمه بگیرد، گفت: شعر ترجمه وجودی شاعر است و شاعر آنچه را در جهان درون و بیرون خود تجربه میکند با زبان هنر به مخاطب منتقل میسازد بنابراین هرچه این ترجمه صادقانهتر و عمیقتر باشد اثر نیز از ماندگاری بیشتری برخوردار خواهد بود.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با بیان اینکه «زندگی شاعر خود شعر است» تصریح کرد: نمیتوان شعر را از زندگی شاعر جدا کرد؛ تجربههای انسانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی، رنجها، شادیها، دغدغهها و امیدهای شاعر، دیر یا زود در جهان شعری او بازتاب مییابد.
وی شعر را «استمرار حیات شاعر» دانست و گفت: شاعر بخشی از وجود و تجربه خود را در اثرش به یادگار میگذارد و همین بخش میتواند پس از پایان زندگی او در ذهن و زبان مخاطبان ادامه پیدا کند.
حسینی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تصنع در شعر اظهار کرد: تصنع در معنا باید دور انداخته شود و شعر نباید صرفاً عرصهای برای نمایش توانایی شاعر در بازی با کلمات و ساختن مضامین پیچیده باشد.
وی با بیان این که مضمون باید از یک تجربه واقعی، احساس صادقانه و دغدغهای اصیل سرچشمه بگیرد، گفت: شاعر باید مضمون را در جهان شخصی خود بازآفرینی کند و آن را با تجربه، نگاه و زبان منحصر به فرد خویش پیوند دهد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به جایگاه معنویت در شعر گفت: اگر شعر با حقیقت وجود انسان ارتباط داشته باشد نمیتواند از جهان معنا و معنویت جدا باشد.
وی با اشاره به آیه شریفه «یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ» افزود: در نگاه توحیدی هستی سراسر معنا و تسبیح است و شاعر میتواند با کشف و بازتاب این معنا بخشی از حقیقت هستی و تجربه انسانی را در قالب شعر بیان کند.
حسینی با تأکید بر ضرورت ارتباط شعر با جهان درون و بیرون شاعر اظهار کرد: شعر اگر تنها به دنیای درونی شاعر محدود شود ممکن است از جامعه و انسان معاصر فاصله بگیرد و اگر صرفاً به جهان بیرون توجه کند ممکن است از عمق عاطفی و انسانی تهی شود.
وی گفت: شعر موفق باید میان دنیای درون شاعر و جهان بیرون او پیوند برقرار کند، هم تجربه و احساس شخصی شاعر را بازتاب دهد و هم نسبت او را با جامعه، انسان، تاریخ و تحولات زمانه نشان دهد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان همچنین شعر را گرهدهنده حیات و ممات شاعر و جامعه دانست و افزود: شاعر با ثبت تجربهها، احساسات، دغدغهها و آرمانهای یک دوره بخشی از حافظه فرهنگی و اجتماعی زمان خود را ماندگار میکند.
حسینی درباره مجموعه شعر «نگارینه» نیز گفت: تلاش کردهام در این دفتر ضمن توجه به مسائل و چالشهای انسان معاصر از امیدآفرینی برای نسل امروز غافل نباشم.
وی افزود: ادبیات باید بتواند رنجها و واقعیتهای جامعه را ببیند و روایت کند اما در عین حال میتواند چراغی برای عبور از تاریکیها و تقویت امید به آینده باشد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به جایگاه تاریخی بلخ در فرهنگ و ادب فارسی این ولایت را یکی از خاستگاههای مهم فرهنگ و ادبیات فارسی دانست و بر ظرفیت شاعران و نویسندگان جوان بلخ برای ادامه این مسیر تاریخی تأکید کرد.
وی گفت: شعر و ادبیات میتواند زمینهای برای بیان احساسات انسانی، دغدغههای اجتماعی و ایجاد پیوند میان نسلهای مختلف باشد.
در ادامه سید سکندر حسینی بامداد، رئیس انجمن ادبی خانه مولانا اظهار کرد: مضامینی همچون توحید، قرآن کریم، پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع)، شهید و شهادت، عشق و پدر از مهمترین موضوعاتی هستند که شاعر «نگارینه» آنها را دستمایه سرایش غزلهای خود قرار داده است.
رئیس انجمن ادبی خانه مولانا، زبان این دفتر را یکدست و بدون گرههای لفظی و معنوی توصیف کرد و گفت: شاعر از موسیقی کناری و فرم شعر استفاده قابل توجهی کرده که به تازگی و ایجاد حس مطلوب در شعر کمک کرده است.
وی شعرهای حسینی را شعری «دغدغهمند، جهتدار و برخوردار از امید» دانست و افزود: در روزگار ناامیدی امیدآفرینی در شعر میتواند نقطه قوت قابل توجهی باشد.
رئیس انجمن ادبی خانه مولانا با اشاره به حضور نام شهرهای مختلف در اشعار «نگارینه» گفت: آوردن نامهایی همچون بلخ، تهران، هرات، شیراز، قندهار و اصفهان در کنار یکدیگر میتواند میان مخاطبان شعر در ایران و افغانستان همدلی ایجاد کند.
وی افزود: شاعر با یادکردن از این شهرها به وظیفه خود در حوزه دیپلماسی فرهنگی در شعر نیز توجه کرده است چرا که شعر میتواند مرزهای جغرافیایی را پشت سر بگذارد و مخاطبان را بر مدار زبان و فرهنگ مشترک به یکدیگر نزدیک کند.
لازم به ذکر است؛ در این نشست نیز سید رضا هاشمی فرهام، شاعر، نویسنده و استاد دانشگاه، «نگارینه» را دفتری یکدست، قابل توجه و موفق عنوان کرد و گفت: این مجموعه از ویژگیهای خاص مفهومی و ظرفیتهای خوب شاعرانه برخوردار است.
وی دغدغهمندی، توجه به تحولات اجتماعی و انعکاس وقایع امروز را از مهمترین ویژگیهای این دفتر شعر دانست و افزود: شاعر در شعرهای خود میان سنت و مدرنیته پیوند خوبی ایجاد کرده است؛ هم مفاهیم عرفانی را با فرمهای امروزی آمیخته و هم از شرایط زمانه غافل نشده است.
این محفل با تأکید بر ظرفیت شعر و ادبیات در بیان دغدغههای انسانی، ثبت حافظه فرهنگی، امیدآفرینی و تقویت پیوندهای فرهنگی میان ایران و افغانستان به کار خود پایان داد.