English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|پيوندها|آشنایی با سازمان
پنج شنبه ٣١ مرداد ١٣٩٨
روابط تاریخی و فرهنگی ایران و تایلند در یک نگاه
روابط تاریخی و فرهنگی ایران و تایلند در یک نگاه تاریخ ثبت : 1390/07/24
طبقه بندي : ,,
عنوان : روابط تاریخی و فرهنگی ایران و تایلند در یک نگاه
نويسنده : محمد حسن مظفری
تهيه و تدوين : <#f:1015/>
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

هنگام مطالعه و پیگیری روابط دو کشور در طول تاریخ، خواننده به طور طبیعی به این نتیجه می رسد که هر چه به امروز نزدیک می­شویم، روابط ایران و تایلند گسترده­تر، متنوع­تر، بیشتر و عمیق­تر و فراگیرتر (بخش دولتی، خصوصی و لایه­های مردمی) می­شود. با یک نگاه کلی، تاریخ روابط و مناسبات ایران و تایلند را می توان به دو دوره مهم تحت عنوان "روابط تاریخی" و "روابط در دوران معاصر(دوره پهلوی و پس از انقلاب اسلامی ایران)" به شرح زیر دسته بندی کرد:

 الف. روابط تاریخی:

 بنا بر اعتقاد برخی مورخان مناسبات و تعاملات ایران با کشورهای جنوب شرق آسیا به دوران پیش از اسلام و عصر ساسانیان باز می­گردد. نقطه عطف روابط مردمی و رسمی میان دو ملت و دولت ایران و سیام (تایلند امروز) مربوط به دوره صفویه است. حضور تشیع در تایلند مرهون شخصیت شیخ احمد قمی روحانی و تاجر ایرانی است. بنا بر آن چه در نوشته ها آمده وی نفوذ فوق­العاده­ای در درباره پادشاهی آن زمان سیام داشته تا آنجا که به مقام شیخ الاسلامی و حتی نخست وزیری نیز رسیده است. بنا بر اسناد و مدارک مکتوب، حدودا پنجاه سال پس از درگذشت شیخ احمد قمی، اولین ارتباط رسمی میان دو کشور، در زمان صدارت محمد استرآبادی با مبادله اولین هیئت دیپلماتیک بین دو پادشاهی بر قرار شده است. آقا محمد استرآبادی در عرصه تجارت و روابط فیما بین پادشاهی ایران و سیام فعال بوده است. سال 1668 میلادی به پیشنهاد استرآبادی اولین سفیر از سوی پادشاه سیام(نارای) به ایران اعزام گردید. این سفیر در سفرش به ایران گرفتار دزدان دریایی و ماجراهای فراوان شد، ولی سرانجام خود را به عنوان سفیر به دربار صفوی رساند. سال 1682 حاج سلیم مازندرانی یکی از مقامات ایرانی تبار به عنوان دومین سفیر پادشاه سیام با همراه چهل نفر با هدایای فراوان شامل طلا و پرندگان نادر به ارزش دویست هزار انس طلا به دربار شاه سلیمان صفوی اعزام شد(پاک آیین, 1386, ص. 11-9 ).

در پاسخ به سفر دو هیئت اعزامی از سوی پادشاه سیام، شاه سلیمان صفوی، محمد حسین بیگ را در سال 1685 روانه آیودیا پایتخت سیام کرد. حاج سلیم مازندرانی فرستاده شاه نارای که تا این زمان در ایران مانده بود نیز همراه همین هیئت و پس از آن که همگی شش ماه تمام در بندر عباس به انتظار نشستند، با یک کشتی انگلیسی و پس از گذاشتن از سواحل و دریای هند و خلیچ بنگال خود را از به سیام و به دربار آیودیا رساندند. محمد حسین بیگ رییس این هیئت که در راه بیمار شد بود، به محض رسیدن به سیام چشم از جهان فرو بست. پس از وی ابراهیم بیگ جانشین و نفر دوم هیئت با همراهانش پیام و هدایای دربار صفوی را به پادشاه سیام تسلیم کردند. شخصی به نام محمد ربیع بن محمد ابراهیم خاطرات این سفر شش هزار کیلومتری را در کتابی تحت عنوان "سفینه سلیمانی" برای آیندگان ثبت و به یادگار گذاشته است. از نکات قابل توجه این سفرنامه، گزارش برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (ع) در شهر آیودیا در محلی است که شاه سیام آن را به ایرانیان اهداء کرده است. از این سفرنامه اکنون دو نسخه موجود است که یکی در موزه انگلستان و دیگری در کتابخانه ملک در تهران نگهداری می­شود. در دهه 1970 دکتر عباس فاروقی استاد دانشگاه تهران این اثر را ویرایش و منتشر کرده است.

در بیست و پنجم ماه مه 1688 "نارای شاه" در پی کودتایی توسط "پراپیت" یکی از اشراف زادگان سقوط کرد. از سویی دولت برمه نیز به سیام حمله کرد و بر اثر این تهاجم پایتخت (آیودیا) ویران گردید و باعث شد جامعه ایرانی به بانکوک مهاجرت کنند. در ایران نیز سلسله صفویه گرفتار شورش های داخلی شد و سقوط کرد. به هر حال مجموع این حوادث برای سال­ها موجبات وقفه مناسبات و تعاملات دو کشور را فراهم ساختند (پاک آیین, 1386, ص. 12-11 ).

 ب‌. روابط در دوران معاصر:

 این برهه از تاریخ مناسبات رسمی دو کشور، در دو قسمت، دوره پهلوی و پس از انقلاب اسلامی بحث شده است.

-  روابط در دوره پهلوی:

در دوره پهلوی که به برکت فنآوری­های آن دوره، روابط میان ملت­ها و دولت­ها نسبتاً ساده­تر و حمل و نقل و مبادلات کالا بیشتر شده بود؛ قرارداد همکاری میان کشورهای ایران، سیام، ژاپن، هلند، پرتقال و روسیه در زمینه مبارزه با قاچاق و همچنین منع حمل و نقل، تریاک، مرفین و کوکایین از بنادر(1912)، میان این کشورها به امضاء رسید. در یک رویداد دیگر، در اردیبهشت 1320 که شاه ایران و ولیعهد سیام همزمان در آلمان حضور داشتند؛ ولیعهد سیام با شاه ایران ملاقاتی داشته و با ترتیبات دولت میزبان این دو از ارتش آلمان سان دیدند. پنج سال بعد، در شهریور 1325 ممتاز­السلطنه سفیر ایران در پاریس از فعالیتش در یک کنفرانس بین­المللی به تهران گزارش داده است که به دلیل تلاش وی یک بند از سند نهایی کنفرانسی که کشورهای چین، و سیام را از حق حکمیت محروم می­کرده، از این سند حذف شده است و به همین خاطر این دو کشور نشان لیاقت ملی کشورشان را به وی اعطا کرده­اند. این موضوع نشانگر ارتباط عمیق و همکاری فیمابین است. اسناد دیگری نیز در وزارت خارجه ایران وجود دارد که از روابط صمیمی میان دیپلمات­های ایران و سیام در کشورهای مختلف حکایت می­کند. نخستین گام در برقراری روابط رسمی مستمر میان دو کشور را علی اصغر حکمت سفیر ایران در دهلی نو بر داشته است. او بنا بر دلایلی لزوم انتصاب سفیر اکردیته ایران در تایلند را برای اولین بار مطرح کرده است. از جمله دلایل ایشان برای برقراری چنین ارتباطی، مسلمان بودن یک سوم جمعیت سیام[1]، شرایط ژئو استراتژیک و وجود دمکراسی در این پادشاهی است. این پیشنهاد پس از بررسی با استقبال وزارت امورخارجه روبرو شده و آقای علی اصغر حکمت در تاریخ چهارم آذر ماه 1333 به عنوان سفیر اکریدیته ایران به دولت سیام معرفی می شود. مطابق خاطرات آقای حکمت، او از طریق کلکته عازم سیام شده است. روابط دو کشور بعدها تا حد اعزام سفیر ارتقاء یافت. آخرین سفیر شاه در ایران آقای اویسی بود که با پیروزی انقلاب اسلامی به آلمان رفت (پاک آیین, 1386).

 روابط دو کشور پس از انقلاب اسلامی ایران:

 اولین نماینده ایران پس از انقلاب آقای هوشنگ رحیمیان و سپس به ترتیب آقایان طاهری، محمد مهدی سازگارا، غلامرضا یوسفی، رامین مهمان پرست، رسول سلامی، پاک آیین سفیر بوده اند. سفیر فعلی کشورمان آقای مجید بیزمارک است که آخرین ماه­های ماموریتش در تایلند را می­گذارند. روابط جمهوری اسلامی ایران با این کشور امروز در عرصه­های مختلف سیاسی، اقتصادی، بازرگانی، فرهنگی، گردشگری از نظر کمی و کیفی گسترش یافته است. بخش­های خصوصی و دستگاه های دولتی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حال عمیق تر و گسترده تر کردن میزان و سطح این روابط هستند. هم اکنون جامعه کوچکی از ایرانیان نیز در تایلند اقامت گزیده و در بخش اقتصادی، بازرگانی و خدمات فعالیت دارند. دستگاه­های سیاسی و فرهنگی کشورمان نیز به این شرح فعال هستند:

- سفارت جمهوری اسلامی ایران

- مدرسه سفارت جمهوری اسلامی ایران در بانکوک

- جامعه المصطفی(ص) العالمیه

- رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران

اکنون بیش از سه دهه از حضور رسمی فرهنگی ایران در تایلند می­گذرد و روابط رایزنی با دستگاه­های دولت میزبان و همچنین با تشکیلات وابسته به جمهوری اسلامی ایران خوب و خالی از هر گونه تنش است. در ظرف این مدت و در دوره­های مختلف اصولا سیاست­های کلی فعالیت­ها فرهنگی از مرکز به کلیه نمایندگی­ها در خارج از کشور اعلام می­شده است؛ اما علایق و سلایق افراد و همچنین اقتضائات زمان و شرایط نیز در سمت و سو دادن به فعالیت­های فرهنگی هنری نقش مهمی را ایفاء کرده است. گاهی ماموران اعزامی به برخی برنامه اولویت بیشتری می­­داده­اند؛ ولی به طور کلی روند معرفی اسلام، انقلاب و فرهنگ ایران اسلامی در همه دوره­ها توسط مامورین اعزامی دنبال شده است. برای مثال: کار برگزاری مراسم و مناسبت ها، امر ترجمه در دوره­های مختلف جریان داشته، هر چند انتخاب متون ترجمه مطابق سلیقه اشخاص بوده است. این سه دهه حضور فرهنگی برکات را به ارمغان آورده که وجود طلاب فارغ التحصیل، همکاری­ها با جریان­های همدل و همسو با انقلاب، ترجمه آثار و متون فرهنگی و مذهبی، معرفی فرهنگ و هنر ایران از طریق همایش­ها، نمایشگاه­ها و جشنواره­ها و انتشارت از آن جمله است. در دوره اخیر، فعالیت­ها بر محور یک استراتژی اعلام شده بوده که همکاری با نخبگان از ویژگی مهم این استراتژ ی است. یکی دیگر از ویژگی­های دوره اخیر، استفاده از امکانات فضای مجازی و شبکه جهانی اطلاع­رسانی است. این امکانات در گذشته نبوده است؛ اما آثار تولید شده در گذشته به صورت دیجیتال در آمده و از طریق شبکه جهانی در دسترس همگان قرار گرفته است. رایزنی فرهنگی در تایلند با برگزاری برنامه­های گوناگونی چون نمایشگاه­ها و هفته­های فرهنگی و هنری، نمایش و جشنواره فیلم، گفتکوی تلویزیونی و انتشارات سعی در اقناع مخاطبان و ایجاد یاس در دل دشمنان انقلاب اسلامی فعالیت دارد. اهم فعالیت­های رایزنی در دوره تصدی آقای تمله به این شرح است:

- راه اندازی دپارتمان اسلام شناسی در دانشگاه دولتی راجابات شهر آیوتایا؛ ریاست این دپارتمان را آقای دکتر شریف هادی از طلاب فارغ التحصیل ایران به عهده دارند و سه تن دیگر از طلاب دیگر نیز از استادان آن هستند.

- تاسیس اتاق ایران و دپارتمان ایرانشناسی در دانشگاه آیوتایا از جمله برنامه­های آینده است. با توجه به این که آرامگاه شیخ احمد قمی در این دانشگاه قرار دارد، از آن به عنوان یک فرصت به خوبی استفاده می¬شود. البته برخی از دانشگاه­های دیگر نیز برای ایجاد کرسی اسلام شناسی و ایرانشناسی استقبال کرده¬اند.

- جایزه شیخ احمد قمی یک از برنامه­های موفق است که برای اولین بار انجام شده و قرار است هر ساله برگزار بشود. این جایزه به افرادی که به تقویت و گسترش ارتباطات دو کشور کمک شایانی کرده باشند، اعطاء خواهد شد.

- درس فارسی به عنوان 4 واحد اختیاری زبان در سلسله درس­های دانشگاه تکنولوژی آیوتایا برای دانشجویان ارایه می­شود.

-­ ایجاد اتاق ایران در سه دانشگاه

- یک فرهنگ سه زبانه فارسی، انگلیس و تایی با مداخل فارسی تهیه شده که هم اکنون در مرحله نهایی ویرایش قرار دارد و به زودی چاپ خواهد شد.

- در زمینه فعالیت­های قرآنی، مراکز و موسسات قرآنی شناسایی شده­اند و از موسسه رسول اعظم (ص) وابسته به جامعه المصطفی به عنوان سازمان مردمی در این خصوص حمایت می شود. در برنامه دو شب با قرآن که با نمایشگاه قرآنی همراه است قاریان از سراسر تایلند گرد آمده و از بهترین­ها تشویق به عمل می­آید. همچنین رایزنی با اهل سنت برنامه­های قرآنی دارد. در هنگام حضور قاریان ایرانی در تایلند همکاری­های قرآنی با مساجد و مراکز اهل سنت افزایش می­یابد.

- با علما، استادان، مراکز و مساجد اهل سنت و همچنین نهاد شیخ الاسلام تایلند که سالانه برنامه میلاد النبی (ص) را برگزار می­کند، روابط خوبی بر قرار است. رایزنی با دایر کردن غرفه­ای در مراسم میلاد النبی (ص) مشارکت پر رنگی دارد.

- رابطه با علما و استادان و مراکز و مساجد سیعه نیز همکاری بسیار خوبی جریان دارد.

- انجام اصلاحات در ساختمان رایزنی و درست کردن سالن بزرگ حسینیه از اقدامات دیگر رایزنی است. این سالن برای برنامه های مذهی و فرهنگی ایرانیان و شیعیان قابل استفاده است.

- در حوزه امور ایرانیان مقیم، آنان از گذشته باشگاه و تیم فوتبالی داشته­اند و با سفارت و نمایندگی فرهنگی ارتباط دارند.

- کانون ایرانیان و انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی نیز با مساعدت رایزنی و سفارت تاسیس و همکاری صمیمانه­ای با نمایندگی دارند. 

 ------------------------------------------------------------------------------------

1- البته این رقم درست نیست.

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 4809 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • برگزاری همایش «تحریم در تقابل با صلح جهانی، از نگاه ادیان»
    همایش «تحریم در تقابل با صلح جهانی، از نگاه ادیان» (31 تیرماه) با حضور رهبران و پیروان ادیان الهی، بزرگان دینی و نخبگان علمی حوزه و دانشگاه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

  • برگزاری هفته فرهنگی ترکمنستان در ایران
    هفته فرهنگی ترکمنستان در ایران (26 خردادماه) به میزبانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت فرهنگ ترکمنستان در تالار وحدت تهران برگزار شد.

  • دیدار ابراهیمی‌ترکمان با رییس سازمان آرسیکا
    ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حاشیه برگزاری مراسم اهدای جوایز برگزیدگان یازدهمین دوره مسابقات بین‌المللی خوشنویسی با خالد ارن، رییس سازمان آرسیکا دیدار کرد.

  • افتتاح همایش بین‌المللی «آینده جهان اسلام در افق ۱۴۱۴ هجری شمسی»
    آیین افتتاحیه همایش بین‌المللی «آینده جهان اسلام در افق ۱۴۱۴ هجری شمسی» (8 اردیبهشت‌ماه) به همت مؤسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام در تالار علامه امینی دانشگاه تهران برگزار شد.

  • استقبال بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب تهران از غرفه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    در سومین روز از برگزاری سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، غرفه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با استقبال بازدیدکنندگان مواجه شد.